Месяц: Декабрь 2025

Rusiya Prezidenti Vladimir Putin bildirib ki, Moskva Hindistan və Çinlə “əməkdaşlığı keyfiyyətcə yeni səviyyəyə qaldırmağı” hədəfləyir. Putinin bu sözləri onun Baş nazir Narendra Modinin dəvəti ilə 4-5 dekabr tarixlərində Hindistana 23-cü Hindistan-Rusiya İllik Zirvə Görüşü üçün səfərindən əvvəl səslənir.

Çərşənbə axşamı Moskvada keçirilən investisiya forumunda çıxış edən Putin bildirib ki, enerji, sənaye, kosmik, kənd təsərrüfatı və digər sektorlardakı çoxsaylı birgə layihələrin məqsədi Pekin və Yeni Dehli ilə əlaqələri yüksəltməkdir. O deyib: “Biz Çin Xalq Respublikası və Hindistan Respublikası ilə əməkdaşlığı texnoloji komponentini gücləndirməklə keyfiyyətcə yeni səviyyəyə qaldırmağı hədəfləyirik. Bu, enerji, sənaye, kosmik, kənd təsərrüfatı və digər sektorlardakı çoxsaylı birgə layihələrin məqsədidir”.

Putin əlavə olaraq bildirib ki, Çin Prezidenti Si Cinpinlə iqtisadi məsələlər üzrə əsaslı dialoq qurub və səfəri zamanı Baş nazir Modi ilə də eyni şeyi davam etdirməyi planlaşdırır. “Çin Xalq Respublikasının sədri cənab Si Cinpinlə iqtisadi məsələlər üzrə əsaslı dialoq qurduq. Baş nazir Narendra Modi ilə Hindistana qarşıdan gələn səfəri zamanı bu mövzuları, o cümlədən bazarımıza Hindistan mallarının idxalının artırılmasını ətraflı müzakirə edəcəyik”, – deyə o bildirib.

Hindistana səfəri zamanı Putin 23-cü Hindistan-Rusiya İllik Zirvə Toplantısında iştirak edəcək və Baş nazir Modi ilə danışıqlar aparacaq. Daha əvvəl Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov səfər zamanı əlavə S-400 uzunmənzilli zenit raketlərinin satışının gündəmdə ola biləcəyini bildirmişdi. “Gündəmdə çox böyük yer tutur və bu müzakirə edilə bilər. Hərbi sənayemiz kifayət qədər yaxşı işləyir. Rusiya Hindistan silahlı qüvvələrinin 36%-ni silahlandırır və ümid edirik ki, davam edəcək”, – deyə Peskov bildirib.

Rusiya həmçinin Hindistanın Su-57 beşinci nəsil gizli qırıcı təyyarəsini əldə etməsi ehtimalını müzakirə etməyə ümid edir. “SU-57 dünyanın ən yaxşı təyyarəsidir. SU57 gündəmdə olacaq”, – deyə Peskov bildirib. “Müdafiə sənayesindəki əməkdaşlığımıza gəldikdə, gəlin məşhur Brahmos raketlərini xatırlayaq. Bu, təkcə istehsal və ya yalnız alqı-satqı aktları deyil, həm də yüksək texnologiyaların mübadiləsidir və bu, həqiqətən də bu əməkdaşlıq sahəsində parlaq gələcəyə yol açır. Biz olduqca müxtəlif, çox mürəkkəb sistemlər hazırlayırıq. Və bu mənada, əlbəttə ki, imkanlarımız var. Bunu hind dostlarımızla, təcrübəmizlə bölüşməyə hazırıq”, – deyə o əlavə edib.

Kremlin sözçüsü Peskov həmçinin bildirib ki, prezidentin səfəri zamanı Hindistan və Rusiya arasında nüvə enerjisi ilə bağlı razılaşma əldə etmək ehtimalı var. “Kiçik reaktor üçün təklif olacaq. Rusiyanın mühüm texnoloji kiçik və çevik reaktoru var. Rusiyanın kiçik reaktorların istehsalında real təcrübəsi var. Biz qarşılıqlı investisiyalar, birgə investisiyalar mübadiləsi aparırıq və bu, bu cür əməkdaşlığı ölkələrimiz üçün, ölkənin gələcəyinin təmin edilməsi baxımından daha da dəyərli edir. Biz Hindistanda, Kudankulamda dinc nüvə enerjisi sektorunun yaradılmasında dərindən iştirak etmişik və buna görə də bu layihənin davam etdirilməsinə ümid edirdik”, – deyə Peskov bildirib.

Böyük Birtaniyanın baş naziri Kir Starmer London şəhərinin Lord Meri tərəfindən hər il keçirilən ənənəvi ziyafətdə bildirib ki, Çin Böyük Britaniyanın milli təhlükəsizliyinə təhdid təşkil edir. Kir Starmer deyib: “Bəli, bu, Birləşmiş Krallığın milli təhlükəsizliyinə real təhlükə yaradan bir ölkədir”.

Eyni zamanda Starmer Londonun Pekinlə güclü münasibətlərinin olmamasını tənqid edib: “Ciddi yanaşma vaxtı gəlib çatıb. Biz “Qızıl dövr” və ya “Buz dövrü” kimi sadə ikili seçimi rədd etməli və özümüzü qoruyarkən bir ölkə ilə işləməyin və ticarət etməyin mümkün olduğu açıq-aydın faktını qəbul etməliyik. Cavabımız qorxu ilə idarə olunmayacaq və illüziyalarla yumşaldılmayacaq. Bu, gücə, aydınlığa və ayıq realizmə əsaslanacaq”.

O, Pekinlə əməkdaşlığına baxmayaraq, Böyük Britaniyanın bütün casusluq cəhdlərini və qanunsuz kiber fəaliyyətləri dəf edəcəyinə, Rusiya ilə əməkdaşlıq edən Çinin qaz və neft şirkətlərinə sanksiyalar tətbiq edəcəyinə və insan haqlarının pozulmasını ifşa edəcəyinə əminlik bildirib.

Daha əvvəl Britaniyanın əks-kəşfiyyat xidməti MI5 İcmalar Palatasında və Lordlar Palatasında işçilərə xəbərdarlıq göndərib. Orada bildirilirdi ki, Çinin Dövlət Təhlükəsizliyi Nazirliyi Böyük Britaniya parlament icmasındakı şəxslərlə fəal şəkildə əlaqə saxlayır. Onların məqsədi “peşəkar sosial şəbəkələrdən, işə qəbul agentliklərindən və onların adından fəaliyyət göstərən məsləhətçilərdən” istifadə etməklə məlumat toplamaq və uzunmüddətli münasibətlər üçün əsas yaratmaqdır.

“South China Morning Post” qəzetinin şəhərin polis idarəsinə istinadla yaydığı məlumata görə, Çinin Honkonq xüsusi inzibati ərazisində yaşayış kompleksindəki yanğında ölənlərin sayı 146-ya yüksəlib. Bundan əvvəl 128 nəfərin öldüyü bildirilirdi. Qeyd olunub ki, son iki gündə hadisə yerində 30 cəsəd tapılıb, lakin onların sayının artacağı gözlənilir. Bundan başqa 12-si yanğınsöndürən olmaqla, 79 nəfər xəsarət alıb. Xatırladaq ki, noyabrın 26-da günortadan sonra Honkonqun Tay Po rayonundakı 8 binadan və 2 minə yaxın mənzildən ibarət yaşayış kompleksində yanğın başlayıb. Yanğının binaların üzlüyünün yenilənməsi üçün istifadə olunan bambuk ayaqaltılarda başladığı və küləyin təsiri ilə sürətlə yayıldığı bildirilir.

Honkonqda 75 ildən çox müddətdə baş verən ən ölümcül yanğının qurbanlarını yad etmək üçün yürüşə çıxdı. Pekin yanğından sonra hər hansı bir “Çin əleyhinə” etirazı yatıracağı barədə xəbərdarlıq etdi. Yanğın riski xəbərdarlıqlarının və təhlükəsiz olmayan tikinti təcrübələrinin sübutlarının ictimaiyyət tərəfindən qəzəbləndirilməsi fonunda çoxmərtəbəli mənzil kompleksində baş verən yanğının səbəbi hələ də araşdırılır.

Yas mərasimində iştirak edənlər, ölənlərin xatirəsinə ağ güllər qoymaq üçün yanmış Wang Fuk Court yaşayış kompleksinin yaxınlığındakı kanalın sahili boyunca bir kilometrdən çox növbəyə düzülmüşdülər, insanlar hələ də axşam gec saatlarda gəlirdilər. Bəziləri qurbanlara ünvanlanmış qeydlər əlavə etmiş və Çin mədəniyyətində kədəri simvolizə edən xrizantema da daxil olmaqla güllər qoymuşdular.

Honkonqun şimalındakı Tai Po rayonunda təmir işləri aparılan yeddi yaşayış qülləsinin xarici hissəsini sürətlə bürüyən yanğından dörd gün sonra tüstü qoxusu hələ də havada qalırdı. Nənəsinin mənzili yanğında yanmış 28 yaşlı Joey Yeung, ailəsi ilə birlikdə qurbanların xatirəsini yas tutmağa və məsul şəxslərə qarşı qəzəb hissi ilə gəldiyini söylədi. “Mən bunu qəbul edə bilmirəm. Ona görə də bu gün atam və ailəmlə birlikdə gül qoymaq üçün gəldim”, – deyə Yeung Reuters agentliyinə bildirib. “Mən heç nəyi geri qaytarmağı istəmirəm, amma heç olmasa mərhumun ailələrinə – hələ də sağ olanlara ədalət göstərməyi xahiş edirəm.” Ölənlər arasında yeddi indoneziyalı ev işçisi və bir filippinli köməkçi var idi və onlarla miqrant işçi itkin düşüb. Bazar günü səhər yüzlərlə insan Honkonqun mərkəzində şəhərin filippin icması üçün açıq hava dualarında iştirak edib.

Məsələ ilə tanış olan iki nəfər bildirib ki, polis şənbə günü mümkün korrupsiya ilə bağlı müstəqil araşdırma və tikinti nəzarətinin yenidən nəzərdən keçirilməsini tələb edən petisiya başladan qrupun üzvü olan 24 yaşlı Maylz Kvanı saxlayıb. Reuters onun həbs olunub-olunmadığını müəyyən edə bilməyib. Honkonq polisi şərh tələbinə dərhal cavab verməyib. Qrup tərəfindən irəli sürülən onlayn petisiya şənbə günü günortadan sonra bağlanmazdan əvvəl 10.000-dən çox imza toplayıb.

Hindistan Xarici İşlər Nazirliyinin açıqlamasında Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin Hindistana qarşıdan gələn səfəri iki ölkə liderlərinə münasibətlərdəki irəliləyişi nəzərdən keçirmək üçün fürsət yaradacağı bildirilir. Bəyanatda deyilir: “Baş nazir Narendra Modinin dəvəti ilə Rusiya Federasiyasının Prezidenti cənab Vladimir Putin 4-5 dekabr 2025-ci il tarixlərində 23-cü Hindistan-Rusiya İllik Zirvə Görüşü üçün Hindistana dövlət səfəri edəcək.”

Hindistan Xarici İşlər Nazirliyi vurğulayıb ki, “Qarşıdan gələn dövlət səfəri Hindistan və Rusiya rəhbərliyinə ikitərəfli münasibətlərdəki irəliləyişi nəzərdən keçirmək, “Xüsusi və İmtiyazlı Strateji Tərəfdaşlıq”ın gücləndirilməsi üçün vizyon müəyyən etmək və qarşılıqlı maraq doğuran regional və qlobal məsələlər barədə fikir mübadiləsi aparmaq üçün fürsət yaradacaq.”

Nazirliyin məlumatına görə, səfər zamanı Putin Hindistanın Baş naziri Narendra Modi ilə danışıqlar aparacaq. Hindistan Prezidenti Drupadi Murmu “həmçinin Prezident Putini qəbul edəcək və onun şərəfinə ziyafət verəcək”.

Kreml mətbuat xidməti daha əvvəl Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin 4-5 dekabr tarixlərində Hindistana dövlət səfəri edəcəyini açıqlamışdı. Kremlin məlumatına görə, səfər “böyük əhəmiyyət kəsb edir, çünki bu, Rusiya-Hindistan arasında siyasət, ticarət və iqtisadiyyat, elm və texnologiya, eləcə də mədəni və humanitar sahələrdə xüsusi və imtiyazlı strateji tərəfdaşlığın geniş əhatə dairəsini müzakirə etmək, eləcə də mövcud beynəlxalq və regional məsələləri həll etmək üçün fürsət yaradır”.