Konstitusiya Ukrayna dövlətinin əsasıdır!

Ukraynanın Azərbaycan Respublikasındakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Yuri Qusevin Ukrayna Konstitusiyası Günü münasibətilə müəllif köşəsi

Konstitusiya Ukraynanın dövlətçiliyinin və ərazi bütövlüyünün əsasıdır

İyunun 28-də Ukrayna qanunun aliliyini, demokratik yolu, ərazi bütövlüyünü və dövlətimizin suverenliyini simvolizə edən əsas milli bayramlardan biri olan Konstitusiya Gününü qeyd edir. 1996-cı ilin bu günündə Ali Rada Əsas Qanunu – Ukraynanın müstəqilliyini, dövlət quruluşunu təmin edən və ərazi bütövlüyünü müəyyən edən, habelə insan hüquq və azadlıqlarını ən yüksək dəyər kimi elan edən Ukrayna Konstitusiyasını qəbul etdi.

Konstitusiya dövlətin hüquqi əsasıdır, xalqın ümumi məqsədlərini, ləyaqətini və gələcəyini müəyyən edən ictimai müqavilədir. O, sövdələşmə və ya kompromis mövzusu ola bilməyən fundamental prinsipləri ehtiva edir.

Ukrayna ərazisinin toxunulmazlığı Konstitusiyanın normasıdır

Ukrayna Konstitusiyasının 2-ci maddəsinə əsasən, “mövcud sərhəd daxilində Ukrayna ərazisi ayrılmaz və toxunulmazdır”. 1-ci maddə Ukraynanı suveren və müstəqil, demokratik, sosial və hüquqi dövlət elan edir. 133-cü maddə Krım Muxtar Respublikasını, vilayətləri, rayonları, şəhərləri, şəhər rayonlarını, qəsəbələrini və kəndlərini özündə birləşdirən inzibati-ərazi sistemini müəyyən edir. Bütün bu ərazilər vahid və bölünməz Ukrayna dövlətinin hissələridir.

Bu gün Rusiya Federasiyasının Ukraynanın dövlət sərhədlərini şübhə altına almaq, əraziləri ilhaq etmək və ya “ərazi güzəştləri” əsasında qondarma “sülh şərtlərini” irəli sürmək cəhdləri təkcə qanunsuz deyil, həm də Ukrayna Konstitusiyasının mahiyyətinə və beynəlxalq hüquq normalarına ziddir. Bu, heç bir şəraitdə keçə bilməyən qırmızı xəttdir.

Ukrayna Konstitusiyası sərhədlərin dəyişdirilməsi, “silahla referendum” və ya digər manipulyasiyalarla bağlı hər hansı müzakirələrə icazə vermir. Konstitusiya norması qətidir – Ukrayna ərazisi vahid və toxunulmazdır.

Ukrayna konstitusionalizminin 315 ili: Pylyp Orlykin mirası

Ukrayna Konstitusiya Günü həm də bizim dərin tarixi köklərimizi xatırlamaq üçün bir fürsətdir. 5 aprel 1710-cu ildə Kazak Şurası Hetman Pylyp Orlyk tərəfindən tərtib edilmiş ilk Ukrayna Konstitusiyası olan “Zaporijya Hostının Qanunları və Azadlıqlarının Paktları və Konstitusiyalarını” qəbul etdi.

Bu sənəd öz dövrünü xeyli qabaqlayaraq dünyada konstitusiya demokratik modelinin ilk nümunələrindən biri oldu. Artıq hakimiyyət bölgüsündən, hetmanın səlahiyyətlərinin məhdudlaşdırılmasından, din azadlığından, kazakların və xalqın hüquqlarının qorunmasından danışılırdı. Bu, dərin siyasi yetkinlik aktı, Ukraynanın öz müqəddəratını təyinetmə hüququnun və öz dövlətçiliyinin manifestidir.

Orlykin Konstitusiyası ukraynalıların azadlıq, demokratiya və qanunun aliliyi arzusunun dərin tarixi və mədəni köklərə malik olduğuna əyani sübutdur.

Ukrayna və Azərbaycan: Ümumi Konstitusiya Prinsipləri

Bu gün Ukrayna öz müstəqilliyini, ərazi bütövlüyünü, suverenliyini və Konstitusiyamızda təsbit olunmuş digər mühüm dəyərləri və prinsipləri – insan hüquqları, azadlıq, demokratiya, qanunun aliliyi kimi döyüş meydanında müdafiə edir. Rusiyanın təcavüzünə qarşı hər müqavimət günü ukraynalıların Konstitusiyamızın Ukraynanın dövlət bütövlüyünün əsası olduğunu sübut etdiyi gündür, xüsusən də işğalçı ölkənin beynəlxalq hüququ, müqavilələri və BMT Nizamnaməsini pozaraq, həyasızcasına və kobudcasına başqa bir dövlətin müvəqqəti işğal olunmuş ərazilərini öz müstəqil və suveren hüququna daxil etdiyi bir vaxtda.

Dövlətin ərazi bütövlüyü və suverenliyi sövdələşmə predmeti deyil, müasir dünya düzəninin əsasıdır.

Ukrayna və Azərbaycanı ümumi konstitusiya prinsipləri birləşdirir; ölkələrimiz hər zaman bir-birinin ərazi bütövlüyünü və suverenliyini dəstəkləyir. Biz öz dövlətinin ərazi bütövlüyünün bərpasının baha başa gəldiyini yaxşı bilən Azərbaycan rəhbərliyinə və xalqına, Ukraynaya yardım edən, beynəlxalq hüququn və BMT Nizamnaməsinin müdafiəsində bizimlə olan digər tərəfdaş və müttəfiqlərə çox minnətdarıq. Biz birlikdə ümumi dəyərləri və prinsipləri qoruya və ədalətli sülhə nail ola bilərik!