Avstraliya Hindistana uran ixrac edəcək

Hindistanın baş naziri Narendra Modi Avstraliyaya səfəri zamanı bu ölkə ilə mühüm razılaşma əldə edib. Avstraliya və Hindistan nüvə enerjisi sənayesində istifadə üçün Avstraliya uranının Hindistana ixracı ilə bağlı razılığa gəliblər. Bundan başqa tərəflər bərpa olunan enerji mənbələri, vacib minerallar və yaşıl hidrogen sahələrində əməkdaşlığı dərinləşdirmək barədə razılığa gəliblər.

Hindistan uzun müddətdir ki, 2047-ci ilə qədər 100 gigavatt nüvə enerjisi tutumu hədəfinə çatmaq üçün Avstraliyanın uran ehtiyatlarına diqqət yetirir, Avstraliya isə əsas tərəfdaşı olan Çindən asılılığından kənara çıxaraq ticarəti şaxələndirməyə çalışır.

“Avstraliya və Hindistan yaxın tərəfdaşlar və daha da yaxın dostlardır”, Avstraliyanın Baş naziri Entoni Albanese cümə axşamı Melburnda səfərdə olan Hindistan Baş naziri Narendra Modi ilə müqaviləni yekunlaşdırdıqdan sonra jurnalistlərə bildirib.

“Bu razılaşma, Avstraliyanın Hindistana uran ixracını asanlaşdırır və qeyri-qaz yanacaq gücünün payını artırmağa kömək edir və Avstraliya resurs sektoru üçün əlavə bazar təmin edir.”

İxracın həcmi, dəyəri və ya vaxtı barədə heç bir məlumat dərhal verilməyib. Yeni razılaşma nüvə yanacağının yalnız dinc məqsədlər, məsələn, enerji istehsalı üçün istifadə olunmasını təmin edir. Modi Hindistanın Avstraliya ilə münasibətlərinin hər iki ölkə üçün bir neçə sahədə əməkdaşlıq etmək üçün “tarixi imkanlar” təqdim etdiyini söylədi. Modi bildirib ki, Avstraliyanın texnologiyası, kapitalı və resursları Hindistanın enerji keçidini sürətləndirməyə kömək edə bilər. O, həmçinin aşağı karbonlu alüminium layihələrində mümkün əməkdaşlığın işarəsini verdi. “Bu sahədə əməkdaşlıq etmək üçün tarixi imkanlarımız var”, Modi Avstraliyanın biznes icmasını Hindistanın yol, liman, dəmir yolu və şəhər infrastruktur layihələrinə uzunmüddətli investisiya qoymağa çağırarkən dedi. “Hindistan sizin fondlarınız üçün təhlükəsiz, sabit və davamlı böyümə seçimi təqdim edir”, o dedi.

Avstraliyanın ən böyük pensiya fondu olan ⁠AustralianSuper Hindistanın Milli İnvestisiya və İnfrastruktur Fonduna əlavə 500 milyon Avstraliya dolları (347 milyon dollar) sərmayə qoyacağını bildirdi.

Hər iki ölkə 2014-cü ildə nüvə əməkdaşlığı müqaviləsi bağlasa da, uran ixracı Hindistanın nüvə silahları proqramına düşə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlar səbəbindən məhdudlaşdırılıb.

Modi ilə işgüzar tədbirdə görüşdükdən sonra Albanese Hindistan liderini Avstraliya və Hindistan arasında “canlı körpü” adlandırdı və Modinin vizyonunun Avstraliyanın Hindistanla iqtisadi əlaqələrinin yol xəritəsini yenidən formalaşdırmağa kömək etdiyini söylədi.

Hindistan Çin, Yaponiya, ABŞ və Cənubi Koreyadan sonra Avstraliyanın beşinci ən böyük ticarət tərəfdaşıdır, Avstraliyada isə 28 milyon əhalidən təxminən 1 milyon insan hind əcdadlarını iddia edir.

Modinin daha sonra minlərlə əcnəbi hindli qarşısında çıxış edəcəyi Melburndakı qapalı arenanın qarşısında çoxlu polis var idi. Təxminən iyirmi dörd ifrat sağçı etirazçıdan ibarət qrup immiqrasiya əleyhinə şüarlar səsləndirdi və hindlilərin Avstraliyadan qovulmasını tələb edən plakatlar tutdu, baxmayaraq ki, onların sayı Hindistan bayraqlarını dalğalandıran və nağara çalan insanlardan xeyli az idi.

Hindistan lideri xarici səfərləri zamanı genişmiqyaslı tədbirlər təşkil edib və Böyük Britaniya, ABŞ və digər ölkələrdə, o cümlədən böyük hindistanlı əhalisi olan ölkələrdə stadionlarda çıxış edib. Üç il əvvəl son səfəri zamanı minlərlə tərəfdar Sidneyin ən böyük qapalı stadionlarından birində toplaşıb.

Modi İndoneziyaya səfər etdikdən sonra Avstraliyaya gəlib. O, BrahMos kruiz raket sistemi də daxil olmaqla, kənd təsərrüfatı və müdafiə sahələrində bir sıra müqavilələr imzalayıb. O, cümə günü günortadan sonra Hindistana qayıtmazdan əvvəl Yeni Zelandiyaya yola düşəcək.