Zelenski Trampdan nə xahiş edib?

ABŞ Prezidenti Donald Tramp BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyası çərçivəsində Nyu Yorkda Ukrayna Prezidenti Vladimir Zelenski görüşüb. Ukrayna Prezidenti müharibənin qışa qədər başa çatdıra bilməsi üçün amerikalı həmkarının səylərini artıracağına ümid etdiyini bildirib. Öz növbəsində Tramp Ukraynadakı müharibəyə son qoymaq üçün həll yolu axtardıqlarını deyib. Ağ Ev sahibi Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə Ukrayna üzrə sülh sazişinin şərtlərin müzakirəsini davam etdirdiyini söyləyib.

Donald Tramp müharibəni başa çatdıracağına əminliyini bir daha ifadə edib. O tərəflərin razılaşmaya yaxın olduqlarını bildirsə də, gələcək sazişin detalları barədə məlumat verməyib. Tramp sadəcə, “hesab edirəm ki, yaxın vaxtlarda mütləq nəsə baş verəcək” ifadəsini işlədib. ABŞ Prezidenti buna bənzər ifadələri əvvəllər də səsləndirib. Ancaq müharibənin gedişində heç nə dəyişməyib. ABŞ Prezidentinin xüsusi nümayəndələri Stiv Uitkoff və Cared Kuşnerin Moskvada Vladimir Putinlə görüşü də nəticə verməyib. Zelenski Trampın “iki ölkə bir-birlərinin yanacaq mərkəzlərinə zərbələr vurmasın” təklifinə bir daha dəstəyini ifadə edib, ancaq Ukrayna Prezidenti Rusiyanın da oxşar qərar verməsinin zəruriliyini xatırladıb. Kreml isə Trampın bu təklifini də qəbul etmək istəmir.

Ukrayna Prezidenti Rusiya lideri ilə üçtərəfli görüşə hazır olduğunu və danışıqlar üçün Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Türkiyə və İsveçrənin seçilə biləcəyini vurğulayıb. Kreml Kiyevin üçtərəfli görüş təklifinə də müsbət yanaşmır. Rusiya rəsmiləri bunun əvəzinə Ukrayna Prezidenti üçün aşağılayıcı təkliflərini hər dəfə xatırlayırlar: “Ukrayna Prezidentini Moskvada qəbul edə bilərik”. Ukrayna Prezidentinin Moskvaya səfəri Kiyevin Kremlin şərtlərini qəbul etməsi, müharibədə kapitulyasiyaya razı olması deməkdir. Ukrayna Prezidenti heç zaman buna razılaşmaz.

Volodimir Zelenskinin Donald Trampa ünvanladığı bir başqa təklifi də diqqəti çəkib. Zelenski Trampa müharibənin dayandırılması ilə bağlı danışıqlara Çin lideri Si Cinpinin cəlb olunmasını təklif edib. Si Cinpin yaxın günlərdə ABŞ-a səfər edərək Donald Trampla görüşəcək. Zelenski Çin liderinin Rusiya üzərində böyük təsiri olduğu qənaətindədir. Bu isə o deməkdir ki, Pekinin istəyi olarsa Kremli müharibəni dayandırmağa məcbur edə bilər. Ancaq Pekinin belə bir istəyi yoxdur, əksinə müharibə Rusiyanı Çindən asılı vəziyyətə salıb. Bu Pekinin maraqlarına uyğundur. Digər tərəfdən Pekin hesab edir ki, Rusiya-Ukrayna müharibəsi durdurulsa, Vaşinqton diqqətini Çinə yönəldərək, bu ölkəyə təzyiqini artıracaq. Çin hakimiyyəti bu səbəbdən Rusiya-Ukrayna müharibəsinin durdurulması üçün xüsusi canfəşanlıq göstərməyəcək. Təsadüfi deyil ki, Volodimir Zelenski hələ bir neçə gün əvvəlki açıqlamasında Çinin Rusiyanı danışıqlara sövq etmək üçün imkanlarının olduğunu, ancaq Pekinin Ukraynanın tərəfində olmadığı üçün bunu etmədiyini bildirmişdi.