Londonda “super səfirlik” binası mübahisə yaradıb

İnsan haqları qruplarının və Pekinin digər tənqidçilərinin, eləcə də yerli sakinlərin kəskin etirazına baxmayaraq, Çin Londonun maliyyə bölgəsində “super səfirlik” tikmək istəyindən imtina eməyib. Böyük Britaniyanın Leyboristlər hökuməti ABŞ tərəfindən kritik kommunikasiya infrastrukturuna yaratdığı ciddi təhlükəsizlik riskləri səbəbindən layihənin davam etdirilməsinə icazə verməmək barədə xəbərdarlıq edilib.

Çinin Avropadakı ən böyük səfirlik layihəsi, Pekinin 2018-ci ildə keçmiş Kral Sikkəxanasının binalarını satın almasından, o cümlədən müxtəlif qrupların etirazlarından sonra mübahisəli olub. Binanın tikintisi yerli sakinlər, həmçinin insan haqları fəalları və siyasətçilərin casusluq qorxusu fonunda əngəllənib. Bu, Birləşmiş Krallığın Baş Nazirinin müavini və Mənzil, İcmalar və Yerli İdarəetmə üzrə Dövlət Katibi Angela Raynerin keçən il qərarı “çağırması” və indi nazirlərin böyük mübahisəli səfirliyin davam edib-etməməsi ilə bağlı çağırış etməsi ilə planın yenidən gündəmə gətirilməsindən sonra olub. Onun qərarı o zaman yerli Tower Hamlets şurasının 2022-ci ildə icazədən imtina etməsindən sonra açıqlanıb. Bununla belə, həm Scotland Yard, həm də Tower Hamlets şurası Rachel Reeves-in Çinə səfərindən sonra etirazlarını geri götürüb. Pekin daha sonra heç bir böyük dəyişiklik etmədən planlarını yenidən təqdim edib. Halbuki, etirazçıların fikrincə, “super səfirlik” paytaxtın maliyyə mərkəzlərinə xidmət edən həssas rabitə kabellərinin birbaşa üstündə yerləşir. Yüksək rütbəli ABŞ rəsmisinin məsələyə münasibəti belə olub: “Birləşmiş Ştatlar Çinə ən yaxın müttəfiqlərimizdən birinin həssas kommunikasiyalarına potensial giriş imkanı verməkdən dərin narahatdır”. Layihənin davam edən ticarət danışıqlarına təsiri barədə soruşduqda, Ağ Ev rəsmisi sözlərinə bunu əlavə edib: “Birləşmiş Ştatlar bütün qərarların əks-kəşfiyyat mütəxəssisləri tərəfindən tövsiyə və təsdiqləndiyi kimi milli təhlükəsizlik maraqlarımızı nəzərə alaraq və hərtərəfli yumşaldıldıqdan sonra qəbul ediləcəyini gözləyir”. ABŞ Prezidenti Donald Tramp şəxsən baş nazir Ser Keir Starmeri səfirlik planlarını rədd etməyə çağırıb.Tramp administrasiyasının Britaniya ilə kəşfiyyat məlumatlarının bölüşdürülməsi tənzimləmələrini yenidən nəzərdən keçirəcəyi barədə xəbərdarlıq etdikləri bildirilib.

Buna baxmayaraq, Çin layihənin davam etdirilməsində qərarlıdır. Çinin xarici işlər naziri Van Yi bu il Londona səfəri zamanı həmkarı Devid Lemmi ilə bu məsələni müzakirə edib. Leyboristlərin “super səfirlik” tikintisinə icazə vermək qərarı müxalifətdəki Mühafizəkarlar Partiyası tərəfindən tənqid edilib, kölgə xarici işlər naziri Priti Patel Çini “ölkəmizin milli və iqtisadi təhlükəsizliyi üçün təhlükəli təhdid” adlandırıb.