Gün: 16 Ağustos 2025

“Reuters” xəbər agentliyi yaydığı xəbərdə bildirib ki, Vaşinqton firmaların qabaqcıl yarımkeçiricilər üzrə ixrac məhdudiyyətlərindən yan keçməsindən narahatdır. ABŞ səlahiyyətliləri Vaşinqtonun ixrac məhdudiyyətlərini pozaraq Çinə göndərilmə riski yüksək hesab etdikləri çiplərin tədarükünə izləmə cihazlarını gizli şəkildə yerləşdirirlər.

ABŞ 2022-ci ildə milli təhlükəsizlik narahatlıqları səbəbiylə Çinə ən müasir çiplərin satışını məhdudlaşdırmağa başladı. Pekin bu praktikanı “zərərli blokada” adlandırıb və Vaşinqtonu “texniki və ticarət məsələlərini siyasiləşdirməkdə və silahlaşdırmaqda” ittiham edib.

“Reuters” anonim mənbələrə istinadən xəbər verib ki, ABŞ ixrac məhdudiyyətlərini keçərək mənfəət əldə edən şəxslərə və şirkətlərə qarşı məhkəmə işlərinin qurulmasına kömək etmək üçün izləyicilərdən istifadə etməyə başlayıb. Agentlik yazır ki, bəzi izləmə cihazları göndərmə qablaşdırmasında gizlənə bilər, daha kiçik versiyalar isə serverlər kimi elementlərin içərisinə yerləşdirilə bilər. “Reuters” öz mənbələrinə istinadən bildirib ki, ABŞ Ticarət Departamentinin Sənaye və Təhlükəsizlik Bürosu adətən belə əməliyyatlarda iştirak edir, FTB və Daxili Təhlükəsizlik Araşdırmaları da iştirak edə bilər. Bazar ertəsi Pekin ilə ticarət razılaşmasından sonra Prezident Donald Tramp Nvidia və AMD üçün ixrac lisenziyalarını təsdiqlədi və şirkətlərə müəyyən yarımkeçiricilərin Çinə ixracını bərpa etməyə imkan verdi. Nvidia-nın H20 qrafik prosessorunun və AMD-nin MI308 çipinin satışına şirkətlərin ABŞ hökumətinə müvafiq gəlirin 15%-ni verməsi şərti ilə icazə verildi.

Bununla belə, Pekin yerli firmaları məlumat sızması ilə bağlı həssas hökumət və ya milli təhlükəsizlik işləri üçün H20-dən istifadə etməməyə çağırıb, Bloomberg çərşənbə axşamı bildirib. Bazar ertəsi Çin və ABŞ, hər iki ölkədən mallara üç rəqəmli rüsumların qaytarılmasının qarşısını alaraq, tarif atəşkəsi daha 90 gün uzadılması barədə razılığa gəliblər. Bu ilin əvvəlində iki güc arasındakı ticarət müharibəsi nəticəsində Vaşinqtonun Çin idxalına tətbiq etdiyi tariflər 145%-ə, Pekinin cavab vergiləri isə 125%-ə çatıb. İyun ayında Londonda ABŞ-ın Çinin mikroelektronika istehsalı üçün vacib olan əsas nadir torpaq minerallarına məhdudiyyətləri yumşaltması müqabilində müəyyən çiplər üzərində ixrac nəzarətini yüngülləşdirməyi vəd etdiyi ticarət çərçivəsinin əldə edilməsindən sonra gərginlik azaldı.