Hazırda Avstraliyada yaşayan keçmiş çinli tarixi professoru Li Yuanhua Pekinin qlobal təbliğat səylərini “gülləsiz müharibə” kimi təsvir edib. Bu kampaniya tanklara və ya raketlərə arxalanmır. Əvəzində o, xaricdəki cəmiyyətlərə sızmaq, qavrayışları formalaşdırmaq və daxildə hakimiyyəti gücləndirmək üçün hekayələr, senzura və manipulyasiya tətbiq edir. Bu, sadəcə inandırmaq üçün deyil, nəzarət etmək üçün nəzərdə tutulmuş, həqiqətə qarşı ləng, amansız bir hücumdur.
Pekin özünü daxili narazılıqdan və beynəlxalq nəzarətdən qorumaq üçün təbliğatdan istifadə edib. Lakin Si Cinpin dövründə Çin Kommunist Partiyası təbliğatı transmilli silaha çevirərək, xarici medianı, elmi, texnologiyanı və hətta mədəniyyəti hədəfə alıb. Bu, qansız müharibədir, lakin nəticələri hər hansı silahlı münaqişə kimi sabitliyi pozur. Bu strategiya vasitəsilə Pekin qlobal normaları yenidən müəyyənləşdirməyə, insan haqları vəziyyətini açıq şəkildə tənqid etməyə və öz geosiyasi imkanlarını genişləndirməyə çalışır, eyni zamanda demokratik cəmiyyətlərdə məlumatın sərbəst axınını pozur.
Çin Kommunist Partiyasının təbliğat maşını Çinin sərhədləri ilə məhdudlaşmır. Li, ÇKP-nin media hücumları vasitəsilə həyata keçirdiyi transmilli repressiyasını “ideoloji sızma kampaniyası” kimi təsvir edib. Pekin müxtəlif istiqamətlərdə göstərir, xarici cəmiyyətlərə dərin nüfuz edən təsir şəbəkəsi yaradır. “Sinhua” və digər dövlət mediası xaricdə fəaliyyətlərini genişləndirərək, jurnalistika adı altında müxtəlif dillərdə parlaq məzmun təklif edir. Bu nəşrlər özlərini qanuni xəbər təşkilatları kimi təqdim etsələr də, Kommunsit Partiyasının ruporları kimi fəaliyyət göstərirlər. Pekin təbliğatı gücləndirmək üçün məzmun sindikasiyası strategiyasından istifadə edir. Li qeyd edib ki, Kommunits Partiyası illər ərzində özünü Qərb media dairələrinə daxil etmək üçün sərf edib, tədricən xaricdəki jurnalistləri öz məqsədləri üçün cəlb etmək sənətinə yiyələnib. Ödənişli reklamlardan və müxtəlif rəylərdən istifadə etməklə yanaşı, o, rejimin ailə bağları və ya istismar oluna biləcək zəifliklər kimi “təzyiq nöqtələrini” araşdıraraq, jurnalistlərin şəxsi məlumatlarını da topladığını söyləyib. Linin sözlərinə görə, narahatedici bir tendensiya yaranır: Qərbdəki media peşəkarlarına Çində ciddi senzura altında qalan mövzular haqqında hekayələrə toxunmamaq tapşırığı verilir. Bununla onlar Pekinə beynəlxalq diskurs üzərində nəzarətini genişləndirməyə effektiv imkan verir. Son aylarda “The New York Times” Nyu-Yorkda yerləşən rəqs qrupu Falun Gong və Shen Yun Performing Arts-a hücum edən ondan çox məqalə dərc edib. Li əlavə edib ki, oxşar nümunələr digər ölkələrdə də müşahidə oluna bilər. Avstraliya və Yeni Zelandiyadakı media orqanları da Pekinin ritorikasını təkrarlayaraq Shen Yun-a qarşı təhqiramiz yazılar dərc ediblər. Afrika, Latın Amerikası və hətta Avropadakı yerli qəzetlər tez-tez Çin dövlət mediası tərəfindən hazırlanan xəbərlərə yer verir və təbliğatı neytral reportaj kimi kamuflyaj edir. Eyni zamanda, Pekin xaricdə “dost səslər” yetişdirir – akademiklər, biznes liderləri və onun danışıq nöqtələrini təkrarlamaq istəyən siyasətçilər. Bu vəkillər çox vaxt Çin bazarlarına çıxış, tədqiqat üçün maliyyə və ya dəbdəbəli konfranslara dəvətlərlə mükafatlandırılır. Məqsəd legitimliyin əks-sədası kamerası yaratmaqdır ki, Çinə simpatik baxışlar əlaqələndirilmiş manipulyasiyadan daha çox üzvi şəkildə yaranır. Dövlətlə əlaqəli hesablar Twitter, Facebook və YouTube-u tənqid edənlərə hücum edərkən Çinin idarəetmə modelini tərifləyən məzmunla dolur. 2019-cu ilin Honq-Konq etirazları zamanı Twitter (indiki X) Çin dövlət aktyorları ilə əlaqəli yüzlərlə hesabı müəyyən etdi, bunların hamısı nümayişçiləri “xarici qüvvələr” tərəfindən manipulyasiya edilən zorakı iğtişaşçılar kimi təsvir etmək üçün hazırlanmışdır. Çinin ByteDance şirkətinə məxsus TikTok başqa bir narahatedici ölçüdür. Şirkət müstəqil fəaliyyət göstərdiyini israr etsə də, məzmuna alqoritmik qərəzlilik barədə hesabatlar üzə çıxmağa davam edir. Pekinin Sincan və ya Tibetdə insan haqları pozuntularını tənqid edən videolar tez-tez izahat verilmədən yoxa çıxır, eyni zamanda Çinin nailiyyətlərini gücləndirən məzmun təbliğ olunur. Çinin təbliğat səyləri təkcə media və texnologiya ilə məhdudlaşmır. Universitetlər və mədəniyyət müəssisələri kritik döyüş meydanına çevrilib. Çin dili və mədəniyyətinin təbliği üçün nəzərdə tutulan mərkəzlər olan Konfutsi İnstitutları vasitəsilə Çin Kommunist Partiyası özünü bütün dünya universitetlərində yerləşdirib.
Pekinin həssas hesab etdiyi mövzulardan – Tibet, Tayvan, Honq Konq və Tiananmen Meydanı qırğınlarından qaçmaq üçün tez-tez ev sahibi təşkilatlara təzyiq göstərirlər. Pekinin xəttinə etiraz edən professor və tələbələr təzyiqlə üzləşirlər, universitetlər isə Çinin sui-istifadələrinin açıq müzakirəsinə icazə versələr, maliyyə vəsaitlərini itirmək riski ilə üzləşirlər. Hollivud da diqqət mərkəzindədir. Böyük studiyalar tez-tez Çin hakimiyyətinin tələblərinə uyğun olaraq ssenariləri dəyişdirərək özünü senzura edirlər. Çini tənqid edən səhnələr silinir, Çin mənşəli mətnlər yenidən yazılır və Tayvan və ya Tibetlə bağlı hər hansı istinadlar ekrandan silinir.
AZ 
EN 
RU 
TR