Gün: 12 Eylül 2026

Stokholm Beynəlxalq Sülh Araşdırmaları İnstitutunun məlumatına görə, qlobal silah ixaracatında Amerika Birləşmiş Ştatları 42% faizlə birinci yerdə qərar tutub. Fransa 9,8 fazilə qlobal silah ixracı reytinqində ikinci yerdədir. Son illərə qədər ikinci sırada qərar tutan Rusiya isə 6,8% nəticə ilə üçüncü yerə düşüb.

Rusiya Ukraynaya qarşı işğalçı müharibəyə başladıqdan sonra hərbi texnika ixracını azaltmaq məcburiyyətində qalıb. Bunun iki səbəbi var. Birincisi, müharibəyə görə, Rusiyanın daha çox hərbi texnikaya ehtiyacı var. Rusiya keçmiş illərdə ixraca istiqamətləndirdiyi silah və hərbi texnikanı Ukrayna ilə səbhə xəttinə göndərir. İkincisi, müharibə göstərib ki, Rusiya hərbi texnikası keyfiyyət baxımından yüksək səviyyədə deyil. Rusiyanın düşdüyü bu vəziyyətdən ilk istifadə edən ölkə Fransa olub. Fransa 64 ölkəyə, əsasən də Misir, Yunanıstan və Hindistana silah və hərbi texnika ixracını genişləndirib. Bu 3 ölkə Fransanı silah ixracının əsas hissəsini təşkil edir. Fransa 2025-ci ildə 21 milyard dollar dollar civarında sifariş alıb. Fransa Rafale təyyarələri yanaşı Hindistana aviodaşıyıcılar, İndoneziyaya Scorpene, Mərakeşə isə Caracal helikopterləri satacaq.

Rusiya Ukraynaya müharibəsinə görə Avropa ölkələri hərbi xərcləri artırıblar. Fürsətdən istifadə edən Fransanın Avropa ölkələrinə ixracı yüz dəfələrlə artıb. Buna baxmayaraq, Fransa silah və hərbi texnika ixracının 80 faizi Avropa ölkələrindən kənara yönəlib. Fransanın əsas hərbi texnika ixracı Rafale təyyarəsiylə bağlıdır. Fransa hərbi texnika ixracıyla yanaşı həmin hərbi texnikaya qulluq, gərəkli infrastrukturun yaradılması və təhcizatıyla bağlı da sazişlər imzalayır. Bu həmin ölkələri Fransaya daha çox bağlayır. Fransa Hindistanla hərbi əməkdaşlığı məhz bu əsasda formalaşdırıb. Halbuki, Hindistanın keçmiş illərdə əsas hərbi texnika təhçizatçısı Rusiya idi. Fransa müdafiə sənyesində 240 min işçi çalışır. Ona görə də Fransa uzunmüddətli sazişlərə ehtiyac duyur.

Fransanın silah bazarında əsas rəqibi Amerika Birləşmiş Ştatlarıdır. Fransanın artan istehsalına baxmayaraq, Avropa silah və hərbi texnika bazarının təxminən yarısı ABŞ istehsalına məxsusdur. ABŞ-ın hərbi texnika ixracı Fransa, Rusiya, Almaniya və Çinin birgə ixracından böyükdür.