ABŞ-la Çin arasında hərbi əməkdaşlıq mümkündürmü?

ABŞ Prezidenti Donald Trampın Çin lideri Si Cinpinlə görüşü zamanı hərbi əməkdaşlıq barədə müzakirə aparılıbmı? Bu barədə “Fox News” televiziya kanalı ilə “The Wall Street Journal” fərqli xəbərlər yayıblar. ABŞ-ın Çindəki səfiri Devid Perdyu “Fox News” kanalına müsahibəsində Ağ Ev sahibi Donald Trampın Çin lideri Si Cinpinlə görüşü zamanı ona Amerika istehsalı olan silahları almaq istəyib-istəmədiyini soruşub. Səfirin sözlərinə görə, Tramp Si Cinpinə ABŞ-nin dünyanın müxtəlif ölkələrinə silah satdığını bildirərək, Çinin də Amerika silahları almaq istəyib-istəmədiyi haqqında onun fikrini öyrənməyə çalışıb.

Si Cipinin Donald Trampın təklifinə necə münasibət göstərdiyi barədə məlumat yoxdur. Səfir eyni zamanda Vaşinqtonun Pekinlə münasibətləri yaxşılaşdırmaq naminə ABŞ-ın Tayvana silah satışını məhdudlaşdırmayacağını da sözlərinə əlavə edib. Vaşinqton Tayvana 11 milyard dollar dəyərində silah satışını təsdiqləyib. Səfirin sözlərindən belə çıxır ki, ABŞ Tayvanla yanaşı Çinə də hərbi texnika satmağa hazırdır.

Səfirin “Fox News” müsahibəsindən sonra “The Wall Street Journal” nəşrində adının çəkilməsini istəməyən rəsmiyə istinadən ABŞ-ın Çinə hərbi texnika satmayacağına dair məqalə yaylmlanıb. Görünür, amerikalı yüksək rütbəli rəsmi nəşrə açıqlama verməklə səfirin sözlərini təkzib etmək məqsədi güdüb. Amerikalı rəsmi ABŞ-ın Çinə hərbi texnika satışının qanunvericilik əsasında qadağan oldunduğunu xatırladıb. Həqiqətən ABŞ Prezidenti Çin liderinə hərbi texnika almağı təklif etsə də, bunu reallaşdırmaq mümkün deyil. Çinin siyasətini tənqid edən Konqres belə bir sövdələşməyə imkan verməz.

“Bloomberg” agentliyinin məlumatına əsasın Si Cinpin Trampın Tayvana dəstəyini azaltmasını, Vaşinqtonin adanın müstəqilliyi əleyhinə açıqlama yayımlamasını istəyib. Donald Tramp Çin liderinin istəyini yerinə yetirməsə də, Tayvan mövzusuna maraq göstərməyib. ABŞ Prezidenti ölkəsinin Tayvana maliyyə yardımını müvəqqəti dayandırsa da, bu mövzuda Konqreslə qarşıdurmada maraqlı deyil. Vaşinqton Tayvanın müstəqilliyini tanımasa və “vahid Çin” prinsipini qəbul etsə də, adanın güc yoluyla Çinə birləşdirilməsinin əleyhinədir. Çin adanı nəzarətə götürmək uğrunda hərbi əməliyyata başlayacağı təqdirdə ABŞ kənarda qala bilməyəcək və Donald Trampla Si Cinpin arasında isti münasibətlərə son qoyulacaq.