Kategori: Açıklamalar

Prezident İlham Əliyev Münhen Təhlükəsizlik Konfransındakı çıxışında dedi ki, rəsmi Bakı Qarabağın erməni icması ilə dialoq hazırdır, ancaq mümkün danışıqlarda icmanı bölgədə doğulan ermənilər təmsil etməlidirlər, “Rusiyadan ixrac edilən Ruben Vardanyanla təmas olmayacaq”. Ruben Vardanyan ikitərəfli təzyiq altındadır. Onun Qarabağda fəaliyyəti bölgə ermənilərinə də çətinlik yaradır. Odur ki, Ruben Vardanyanın bölgəni tərk edəcəyi ehtimalı var. Belə olan halda rəsmi Bakı erməni icmasından kim və ya kimlərlə dialoq keçə bilər? Separatçıların “lideri” Araik Arutunyan Qarabağda doğulub, ancaq onunla da dialoq mümkün deyil, çünki Azərbaycan bu separatçı haqqında cinayət işi açıb, Gəncənin bombalanmasında rolu olduğunu etiraf edib.

Separatçıların keçmiş “xarici işlər naziri”, hazırda Araik Arutunyanın “müşaviri” David Babayan deyib ki, onları rəsmi Bakı ilə danışıqlarda kimin təmsil edəcəyini özləri müyəyənləşdirəcəklər. David Babayanın sözlərinə görə, onların müəyyənləşdirəcəkləri şəxs Qarabağla yanaşı Azərbaycanı da yaxşı tanıyan biri olmalıdır. David Babayanın sözlərindən anlaşılır ki, o və onun “lideri” də Ruben Vadranyanın Bakı ilə təmas qurması imkanlarının olmadığını etiraf edibər. Ancaq rəsmi Bakının “separatçıların müəyyənləşdirəcəyi şəxslə” danışıqlar aparması da imkansızdır. Biz erməni icması içərisində beyni tam zəhərlənməyən və mövcud reallıqları qəbul etməyə hazır olan şəxsləri axtarmalıyıq. Ancaq belələrini çətinliklə tapsaq da, bilməliyik ki, onlar əli silahlı separatçıların nəzarəti altında olacaqlar və “təlimatlardan” kənara çıxa bilməyəcəklər. Qarabağda 1988-ci ildə separatçılığa başlayanda, bunun yanlış olduğunu anlayan bir neçə erməni var idi, ancaq onların səsini batırdılar və bir müddət sonra müəammalı şəkildə yoxa çıxdılar. Qərbə görüntü lazımdır ki, dialoq mövcuddur. Etiraz etmirik, ancaq şərtimiz də bəllidir: Ermənilər Qarabağda təhlükəsiz şəraitdə yaşamaq istəyirlərsə, Azərbaycan qanunlarını qəbul etməlidirlər, əks halda bölgəni tərk etməli olacaqlar.

Joe Biden, eski Başkan Barack Obama'nın kabinesinde başkan yardımcısı olduğu yıllardan beri Ukrayna ile ilgileniyor. Obama, Ukrayna'yı sık sık Kiev'e giden ve eski başkan Petro Poroshenko ile görüşmelerde bulunan Biden'a emanet etti. Biden'ın son ana kadar gizli tutulan mevcut ziyaretinin ayrı bir önemi var. Birincisi Biden, Kiev'deyken Ukrayna'ya yeni Amerikan yardımını duyurmayı gerekli gördü. İkincisi, Biden, Rusya'nın artan saldırılarının ortasında Kremlin'in sahibi Vladimir Putin'e ABD'nin Ukrayna'nın kaybetmesine izin vermeyeceği ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelensky'yi karşı saldırıya teşvik edeceğine dair bir mesaj gönderdi. Üçüncüsü, yoğun çatışmaların yaşandığı bu günlerde Kiev'e giderek Biden, Avrupa ülkelerinin de Ukrayna'ya askeri teçhizat gönderme konusunda Amerika kadar cesur olmaları gerektiğinin sinyalini verdi.

Erməni separatçılarının “dövlət naziri” Ruben Vardanyanın bu “vəzifədə” çalışmasının 100 günü tamam olub. Vardanyan bununla bağlı fikirlərini profilində paylaşıb. Vardanyan “dövlət naziri” olduğu dövrün 67 gününü “blokada” şəraitində fəaliyyət göstərdiyini bildirərək, qarşısında duran vəzifələri yerinə yetirdiyini və bölgənin kollapsa yuvarlanmadığını iddia edib. “Xarici təzyiqlə yanaşı daxildəki müxalifət də planlarımızı əngəlləyə bilmədi” – yazan Vardanyanın cümləsinin ikinci hissəsi diqqəti çəkir. Ruben Vardanyan ilk dəfə etiraf edib ki, separatçılar içərisində ona mane olmaq istəyənlər var. Bu adam öz xoşu ilə bölgəni tərk etməyəcək. Vardanyan ya bizim təzyiq altında bölgəni tərk etməlidir, ya Moskva onu geri çağırmalıdır, ya da ona müxalifət olanlar məqsədə çatmalıdırlar.

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ve Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan, Münih Güvenlik Konferansı'nda çeşitli ikili görüşmeler gerçekleştirdi. Ararat Mirzoyan'ın Kosova Dışişleri Bakanı Doniko Gerval ile görüşmesi dikkatimi çekti. Mirzoyan, Kosovalı meslektaşına Laçin yolundaki durumu bildirdi. Bu konu, uzaktaki Kosova'nın dışişleri bakanını ne ölçüde ilgilendiriyordu? Mirzoya'nın Kosovalı muadili ile görüşmesinin tek amacı "paralellikleri" ortaya çıkarmak. Geçtiğimiz yıllarda resmi İrevan Kosova'yı örnek aldı ve "Dağlık Karabağ'ın bağımsızlığının" tanınması çağrısında bulundu. Yine de İrevan bu meselede derinlere inememiştir. Çünkü efendisi olan Rusya, Sırbistan'ın toprak bütünlüğünü desteklemekte ve Kosova'nın bağımsızlığına karşı çıkmaktadır. Bu nedenle Ermenistan, Kosova'nın bağımsızlığını tanımadı. Kosova'nın bağımsızlığını tanıyan ilk ülkelerden biri stratejik müttefikimiz Türkiye'dir. Azerbaycan, Sırbistan'ın toprak bütünlüğünü desteklemektedir. Azerbaycan'ın Kosova ile manevi bağı olan Arnavutluk ile de yakın bağları var. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev bir süre önce Arnavutluk'a resmi bir ziyarette bulundu. Azerbaycan gazı da Arnavutluk'a teslim edilecek. Azerbaycan Kosova'nın bağımsızlığını tanımasa da bizim Arnavutlarla ilişkilerimizde bir problem yok.

Rusya'nın çeşitli kanalları kablolu televizyonda yayınlanmaktadır. Bu kanallar Rus hükümetinin sözcüleridir. Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırı savaşının arka planında, bu kanallardaki yalanlar ve yanlış bilgiler azalmamaktadır. İşin en ilginci, geçmişte bazı Batılı belgesel kanallarının yerini kablolu televizyonda Rus belgesel kanallarına bırakması. Rus belgesel kanalları da bir propaganda aracı olarak kullanılıyor. Son günlerde bu kanallarda izlediğim iki film doğrudan Rusya'nın emperyal çıkarlarına hizmet etti.

İlk belgeselde Polonya, Almanya ile birlikte 2. Dünya Savaşı'nın başlamasından sorumlu tutuldu. Belgeselin yapımcılarının "mantığına" göre Almanya'nın 1939'da Polonya'yı işgal etmesi de Varşova'nın politikasından kaynaklanıyor. Polonya eleştirilerine dayanan film, bu ülkenin doğusunun 1939'da Almanlarla birlikte SSCB tarafından işgalinden bahsetmiyor. SSCB generalleri, mümkün olduğunca başkent Varşova'nın kurtuluşunu erteledi. Filmde bununla ilgili de bir şey yoktu. Ancak, Alman işgalcilere karşı Polonyalı isyancılar savaşın sonlarına doğru Varşova'da desteklenseydi, Polonya başkenti daha erken kurtarılabilirdi. SSCB diktatörü Stalin, Polonya'nın kurtuluşunu kasten geciktirdi. Belgeselde, Stalin'in Rusya ormanlarında binlerce Polonyalı subayı öldürme emri verdiğine dair hiçbir şey yoktu.

İkincisi - Moldova ile ilgili belgeselin amacı, bu ülkenin Avrupa ile ilişkilerinde geleceği olmadığı, Kişinev'in Rusya ile birleşmeye çalışması gerektiği, aksi takdirde ülkenin bölüneceği idi.

Bize tüm bu filmleri gösteriyorlar. Bu filmlerdeki yalanların boyutunu tarih bilenler anlayacak, diğerleri ise söylenenlere inanacak. Tehlike bu. Kablolu televizyonu kontrol eden devlet yapılarının bu konulara dikkat etmesi gerekiyor. Polonya ve Moldova ile ilgili provokatif filmler yayınlayan zihniyetin, Azerbaycan aleyhine de filmler yayınlayacak olması bir istisna değildir.

Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin fevralın 17-də Münhendə Təhlükəsizlik Konfransı çərçivəsində Avropa İttifaqı Şurasının prezidenti Şarl Mişel ilə görüşü münasibətlərdə problemin olmadığına işarədir. Əlbəttə, Avropa İttifaqının Azərbaycanın Ermənistanla təmas xəttinə iki il müddətinə müşahidəçilər missiyası göndərməsi Bakıda suallar yaradıb. Ancaq bu Bakı ilə Brüssel arasındakı münasibətlərin gərginləşməsinə səbəb olmamalıdır. Müşahidəçi missiya təmas xəttində Azərbaycana problem yaratmaq imkanına və statusuna malik deyil. Azərbaycan Avropa İttifaqı ilə enerji əməkdaşlığını genişləndirməkdə maraqlıdır, əsas ticarət tərəfdaşlarımız Avropadadır.

Şarl Mişelin vasitəçiliyi ilə ötən il Azərbaycan prezidenti ilə Ermənistanın baş naziri arasında 4 görüş keçirilib. Beşinci görüşə Fransanın müdaxiləsi səbəb olub. Ancaq Azərbaycan prezidenti Brüsselin vasitəçiliyindən imtina etməyib. Əksinə, İlham Əliyev Azərbaycanın Brüssel sülh prosesini dəstəklədiyini vurğulayıb. Təsadüfi deyil ki, İlham Əliyev Şarl Mişellə görüşdə Azərbaycanla Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşdırılması, sülh müqaviləsi üzrə danışıqlar və Brüssel sülh prosesi ətrafında müzakirələr aparılıb. Sadəcə, Şarl Mişeldən tələb olunan Fransa prezidenti Emmanuel Makronu danışıqlar prosesindən kənar tutmaqdır. Ermənistanın mövqeyini müdafiə edən Makron Brüsselin vasitəçiliyinə əngəldir.

Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zaharova'nın Moskova'da düzenlenen son konferansta yaptığı "Batılı ülkeler Minsk Grubu'nun formatını tarihin çöplüğüne attı" şeklindeki açıklamasının düzeltilmesi gerekiyor. Evet cümlenin ikinci kısmı gerçeği yansıtıyor, Minsk Grubu formatı tarihin çöplüğüne atıldı. Ancak grup Batı tarafından terk edilmedi, Azerbaycan ve Rusya tarafından terk edildi. İkinci Karabağ Savaşı'ndaki zaferden sonra Azerbaycan, Minsk Grubu'ndan çekildiğini resmen ilan etti. Taraflardan biri eşbaşkanlık kurumunu reddederse grup çalışamaz. Minsk Grubu'nun formatına ikinci büyük darbe ise Rusya'nın geçen yıl Şubat ayında Ukrayna'ya karşı başlattığı işgal savaşı oldu. İşgal savaşına kadar Moskova, Minsk Grubu biçiminden vazgeçmedi. ABD ve Fransa Rusya'ya yönelik yaptırımları kabul ettikleri için bu 3 ülkenin Karabağ konusunu aynı masada tartışması mümkün değildi. Rusya'ya yaptırımlar uygulanmasaydı bugün Rusya, ABD ve Fransa ile birlikte Minsk Grubu formatındaki çalışmaları sürdürmek istiyor. Ancak Ukrayna savaşının arka planında bu mümkün değil ve savaş bitse bile eşbaşkanlar birlikte çalışamayacak. Yine de Erivan, Minsk Grubu formatının yeniden canlandırılacağını umuyor. Başbakan Nikol Paşinyan'ın "barış önerilerini" Azerbaycan'ın yanı sıra eşbaşkanlık yapan Rusya, ABD ve Fransa'ya göndermesi tesadüf değil.

Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrovun yaxın günlərdə Azərbaycana səfəri iki ölkə arasında “müttəfiqlik sazişinin” imzalanmasının bir illiyi ilə bağlıdır. Həmin saziş fevralın 21-də Moskvada Azərbaycan və Rusiya prezidentlər arasında imzalanmışdı. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat katibi Mariyz Zaxarova bu gün keçirdiyi brifinqdə həmin sazişi tarixi sənəd kimi qiymətləndirib. Mariya Zaxarovanın sözlərinə görə, bu sənəddə ölkələr arasındakı münasibətlərin yeni keyfiyyəti qeyd olunub.

Bu bir ildə Moskvanın Azərbaycana qarşı müxtəlif açıq və gizli təxribatlarını nəzərə alaraq həmin sənədin Zaxarovanın təbirincə desək keyfiyyəti şübhə doğurur. Qarabağ separatçılarının “liderlərini” tez-tez Moskvaya çağıran, onlara təlimat verən, Laçın yolundan separatçıların silah, sursat, mina daşınmasına şərait yaradan mərkəz Azərbaycana “strateji müttəfiq” ola bilməz. Ona görə də Sergey Lavrovun Bakıda deyəcəyi sözləri deyil, onun və ona əmr verənlərin əməlini qiymətləndirmək lazımdır.

Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan ötən ilin sonunda Brüsseldən xahiş etdi ki, Azərbaycanla təmas xəttinə müşahidəçilər göndərsin. Brüssel iki aylığına təmas xəttinə müşahidəçilər göndərdi. Moskva əvvəlcə buna etiraz etmədi. Ancaq iki ay bitdikdən və Paşinyan Avropa İttifaqının müşahidə missiyasının müddətini və sayını artırmaqla bağlı Brüssellə razılığa gəldikdən sonra Kreml narahat olmağa başladı. Hazırda Moskvada hesab edirlər ki, Avropa İttifaqı Rusiyanın Ukraynada başının qarışmasından istifadə edərək Cənubi Qafqazda, o cümlədən Ermənistanda hərbi nöqteyi nəzərdən möhkəmlənmək istəyir. Bu mümkündürmü?

Birincisi, Avropa İttifaqı NATO-dan fərqli olaraq hərbi struktur deyil, hər hansı ölkədə hərbi baza yarada bilməz. Misal üçün Avropa İttifaqı Rusiyanın Gümrüdəki hərbi bazasını əvəz edə bilməz. Bu praktik baxımdan mümkün deyil.

İkincisi, Avropa İttifaqına üzv dövlətlərinin bir qisminin Cənubi Qafqazda maraqları olsa da, Cənubi Qafqazda Rusiya ilə toqquşmaq istəmirlər.

Üçüncüsü, Avropa İttifaqına üzv dövlətlər arasında Azərbaycanla strateji tərəfdaş olanlar da var, enerji əməkdaşlığı mövcuddur. Həmin dövlətlər Avropa İttifaqının müşahidəçi missiyasının tərkibində yer almağa tələsməyəcəklər. Avropa İttifaqının Ermənistana göndərəcəyi müşahidəçi missiyasında əsasən Fransa nümayəndələri yer alacaqlar. Əslində Kreml Avropa İttifaqından çox Fransanın Ermənistanla sıx əlaqələrindən narahat olmalıdır.

Rusiya və Azərbaycan prezidentləri Vladimir Putinlə İlham Əliyevin telefonla danışdığı günün sabahısı Ukrayna dövlət başçısı Volodimir Zelenski azərbaycanlı həmkarına zəng edib. Zelenski ölkəsinin ərazi bütövlüyü və suverenliyinə verdiyi dəstəyə və göstərilən humanitar yardımlara görə prezident İlham Əliyevə təşəkkürünü bildirib. Söhbət zamanı dövlət başçıları beynəlxalq platformalarda əməkdaşlıq məsələsini də müzakirə ediblər. Zelenski Bakıya bu zəngi ilə İlham Əliyevə minnətdar olmaqla yanaşı Putinə belə bir mesaj da göndərib ki, Rusiya rəsmilərinin sözdə strateji tərəfdaş adlandırdığı Azərbaycan Ukraynanın ərazi bütövlüyünü sözdə və əməldə dəstəkləyir. Volodimir Zelenski bu gün Rusiyanın sözdə strateji tərəfdaş adlandırdığı Qazaxıstan prezidenti Kasım-Jomart Tokayevə də zəng edərək iki ölkə arasında humanitar əlaqələri müzakirə ediblər. Rusiyaya qonşu olan ölkələr işğalın və imperiya sərhədlərinin genişlənməsinin əleyhinədirlər.