Misir ABŞ-a, yoxsa Çinə üstünlük verir?

Çin lideri Si Cinpin Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının Bişkək sammitində iştirakdan sonra Misirə üç günlük səfər edib. Si Cinpin adətən xarici ölkə liderləriylə Pekində görüşməyə üstünlük verir. Si Cinpin Yaxın Şərqə – Səudiyyə Ərəbistanına sonuncu dəfər 4 il əvvəl səfər edib. Si Cinpin bu il yalnız Şimali Koreyaya səfər edib. Bu Si Cinpinin 7 ildən sonra qonşu Şimali Koreyaya ilk səfəri olub. Si Cinpin Misirə isə sonuncu dəfə 10 il əvvəl səfər edib. Halbuki, Misir Prezidenti son illərdə Çinə bir neçə dəfə səfər edib.

Si Cinpinin Misirə səfərini iki ölkə arasında diplomatik münasibətlərin qurulmasının 70 illiyinə həsr olunub. Ancaq aydındır ki, bu səfərin əsas məqsədlərindən biri iki ölkə arasında müxtəlif sahələrdə əməkdaşlığın dərinləşdirilməsini sürətləndirməkdir. Çin Misirlə ticarət əlaqələrini genişləndirməklə yanaşı bu ölkəyə yatırımlarının həsmini artırmağı planlaşdırır. Hörmüz boğazı ətrafında davam edən gərginlik Pekinin diqqətini Misirin nəzarət etdiyi Süveyş kanalına yönəldib.  Misirin BRİKS üzvlüyünə qəbulunda Çinin əhəmiyyətli rolu olub.

Çin liderinin Misirə səfəri ABŞ-da diqqətlə izlənilib. Çünki, ABŞ-ın siyasi dairələrində hesab edirlər ki, Si Cinpinin ABŞ-a müttəfiq olan ölkələrə, o cümlədən Səudiyyə Ərəbistanına və Misirə səfəri Vaşinqtonun bölgəyə təsirinin azaldılmasına yönəlib. Çin isə Yaxın Şərqdə mövqelərini möhkəmlətməyə çalışır. Çinin Misirlə 2025-ci ildə ticarətinin həcmi 20 milyard dollar olub. Halbuki, eyni ildə Misirlə ABŞ arasında ticarətin həcmi 16 milyard dollara yaxın olub. Bundan başqa Çin Misirə 10 milyard dollar yatırım qoyub. Çin Süveyş kanalı ətrafında sənaye bölgələri yaradır. Ümumiyyətlə Çinin müxtəlif okeanları və dənizləri birləşdirən boğqazlar və limanlara yatırımları artıb. Çünki, Çin ticarətin böyük həsmini gəmilərlə həyata keçirir.

Çinin Misirlə ticarətinin artmasına baxmayaraq, Qahirə təhlükəsizlik sahəsində Vaşintonla tərəfdaşlığa bağlıdır. Misir ABŞ-dan hər il hərbi məqsədlər üçün 1.3 milyard dolları alır. Bu səbəbdən Misir Çinlə hərbi əməkdaşlığa maraq göstəmir. Digər tərəfdən Qahirə Pekinlə təmaslardan faydalansa da, Çinin İranla olan əməkdaşlığından narahatdır. İranın raket zərbələri endirdiyi Körfəz ölkələri Misirin strateji tərəfdaşlarıdır. Pekin Yaxın Şərq ölkələri ilə birlikdə okean və dənizlərdə naviqasiya azadlığını təmin etməyə hazır olduğunu vurğulayıb. Ancaq bunun üçün Yaxın Şərq ölkələrinin sahillərinə hərbi gəmiləri göndərmək lazımdır. Çin buna hazır deyil. Bunu hazırda reallaşdıracaq tək ölkə ABŞ-dır. Si Cinpin sentyabrın sonunda ABŞ-a səfər edəcək. Bu səfər Çin lideri xüsusi əhəmiyyət verir. Ona görə də, Si Cinpin Yaxın Şərq ölkələrinə səfər etsə də, ABŞ-ın regional maraqları əleyhinə addım atmaqdan çəkinəcək. Pekin Vaşinqtonla münasibətləri gərginləşdirməkdən ehtiyat edir.