Rusiya hərbi texnikanın ixracında çətinlik çəkir

Rusiya Ukraynaya qarşı işğalçı müharibə dönəmində hərbi-sənaye kompleksinin istehsalını genişləndirib. Rusiya hərbi sənaye kompleksinin məhsullarından həm Ukraynaya qarşı müharibədə istifadə edir, həm də ixracı genişləndirməyə çalışır. Misal üçün Rusiya 2025-ci ildə hərbi texnikanın ixracından 15 milyard dollar gəlir əldə edib. Rusiya Prezidenti Vladimir Putin bununla bağlı ötən iln əvvəlində keçirdiyi iclasda 2016-ci ildə də hərbi texnikanın ixracının arıtırılmasını hədəf qoymuşdi.

Rusiya bir il əvvəl 30 ölkəyə hərbi məhsullar təradük edib. Bindan başqa Rusiya 14 ölkə ilə hərbi texnikanın birgə istehsalını və kooperasiyasını həyata keçirir. Rusiya hərbi texnikanın ixracının növbəti hədəfi kimi Afrika qitəsini seçib, Putin çıxışında eyni zamanda Müstəqil Dövlət Birliyi və Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatına üzv dövlətlərlə də hərbi-texniki əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsinin zəruriliyini qeyd edib.

Vladimir Putinin nikbin olmasına baxmayaraq, Rusiyanın hərbi texnikasından imtina edən və ya bu ölkədən idxalı azaldan ölkələrin sayı artıb. Misal üçün Azərbaycan və Ermənistan Rusiyadan əvvəlki illərlə müqayisədə hərbi texnika almır. Azərbaycan hərbi texniki sahədə Türkiyə, İsrail və Avropa dövlətləri ilə, Ermənistan isə İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra hərbi texniki sahədə Rusiyanın yerinə Fransa və Hindistanla əməkdaşlığa üstünlük verir.

Bu arada, “Defense Security Asia” dərgisinin məlumatına görə, Hindistan Rusiyanın beşinci nəsil Su-57E qırıcı təyyarələrini almaqdan imtina edib. Bu haqda Hindistanın müdafiə naziri Racesh Kumar Singh açıqlama verib. Hindistan vaxtilə SSRİ ilə hərbi texniki sahədə əməkdaşlıq edib, sonrakı illərdə Rusiya ilə bu sahədə əməkdaşlığa davam edib. Hindistan hazırda Rusiyadan yeni hərbi təyyarələr almaq əvəzinə keçmiş illərdə Rusiyadan aldığı hərbi təyyarələrin moderləşdirilməsinə və özünün beşinci nəsil qırıcı təyyarə proqramını inkişaf etdirmək niyyətindədir. Halbuki, Moskva Hindistana yeni hərbi təyyarələrin alınmasınyla bərabər onların istehsalının qurulması imkanını təklif etmişdi. Ancaq Yeni Dehli bu təklifi qəbul etməyib. Hindistanın bu qərarının arxasında iqtisadi amillər dayanır. Hindistan Rusiyadan baha qiymətə təyyarələr almaqla yanaşı, onların Rusiyada xidmətinə də maliyyə ayırmaq məcburiyyətində idi. Hindistanın bunun əvəzinə yerli imkanları hesabına hərbi təyyarələrini modernləşdirəcək. Bu həm də iş yerlərinin itirilməməsinə səbəb olacaq.