Yaponiya “nüvə klübüna” qoşulmaq istəyir

Sanae Takaiçi Yaponiyanın baş naziri seçildikdən sonra Tokio xarici və təhlükəsizlik siyasətində dəyişikliklər özünü biruzə verir. Sanae Takaiçi Pekinin Tayvanla siyasətini sərt tənqid etdikdən sonra nüvə silahı barədə də yeni yanaşma ortaya qoyub. Baş nazirin təlimatıyla hakim Liberal Demokrat Partiyası daxilində nüvə silahı ilə bağlı yeni strategiyaya dair müzakirələr başlanacaq. Halbuki, İkinci Dünya Müharibəsinin nəticələrinə görə, Yaponiyanın nüvə silahı bir yana qalsın, böyük ordu saxlamaq və hərbi texnika istehsal etmək hüququ yox idi.

Dünya və bölgədə şərtlər dəyişib. İkinci Dünya Müharibəsində Yaponiya üzərində qələbə qazanan və bu ölkənin Konstitusiyasını formalaşdıran ABŞ Tokioya müdafiqə qüdrətini arıtmaq üçün “yaşıl işıq” yandırıb. Bu Rusiya və Çinin bölgədə artan hərbi gücü ilə bağlıdır. Vaşinqton və Tokio mövcud vəziyyətdən narahatdırlar. Bu səbəbdən Yaponiya hərbi gücünü artırmaqla yanaşı nüvə silahı əldə etmək təşəbbüsünü də müzakirə etməyə hazırdır. Bunun üçün Tokio Yaponiya öz ərazisində nüvə silahına sahib olmamaq, istehsal etməmək və ya yerləşdirməmək prinsipinin yenidən nəzərdən keçirilməlidir. Baş naziri Sanae Takaiçi bu pirsinplərin köhnəldiyi qənaətindədir.

Yaponiya hökuməti yeni milli təhlükəsizlik strategiyasını 2022-ci ildə təsdiqləyib. Sənəd Yaponiyanın potensial düşmənin ərazisindəki hədəflərə qarşı əks-hücumlar etmək hüququnu nəzərdə tutur. Eyni zamanda sənəddə qabaqlayıcı zərbələrin qadağan edildiyi vurğulanır. Strategiyada həmçinin NATO modelinə uyğun olaraq 2027-ci ilə qədər hərbi xərclərin ÜDM-in 2 faizinə qədər artırılması tələb olunur, lakin Takaiçi artıq bu məqsədə vaxtından əvvəl nail olacağına söz verib. İkinci zərbə qabiliyyətinə sahib olmaq üçün Yaponiya hökuməti mövcud Tip-12 raketlərinin mənzilini artırmağı, özünün hipersəs silahlarını hazırlamağı və Amerika Tomahawk qanadlı raketlərini almağı planlaşdırır. Baş nazir seçildikdən dərhal sonra Sanae Takaiçi dünyada və Yaponiyanı əhatə edən regionda ağır təhlükəsizlik vəziyyətini əsas gətirərək milli təhlükəsizlik strategiyası da daxil olmaqla əsas təhlükəsizlik sənədlərinə yenidən baxılmasını tapşırıb.

Moskva və Pekin Tokionun yeni planlarından narahatdırlar. Çin Xarici İşlər Nazirliyi bəyanat yayaraq, Yaponoya hökumətinin nüvə silahına malik olmaq müzakirələrini tənqid edib. Halbuki, Çin özü ildən ilə nüvə silahı sayını atırır.