Avropa İttifaqı Çinə qarşı sanksiyalar tətbiq edib

Avropa İttifaqı Rusiya ilə əməkdaşlığa görə Çinin sərhəd banklarına sanksiyalar tətbiq edib, lakin Çin Xarici İşlər Nazirliyi tez bir zamanda Brüsselə belə təxribatlara yol verilməməli olduğunu açıqlayıb. Avropa artıq açıq şəkildə Rusiya-Çin əməkdaşlığından narahat olduğunu ifadə etməyə başlayıb.

İyulun 18-də Avropa İttifaqının Çinin iki kənd təsərrüfatı kommersiya bankına sanksiya tətbiq etməsi xəbəri diqqət çəkib. Bu tədbirlər təkcə Çin və Rusiya arasında sərhədyanı ərazilərdə normal iqtisadi-ticarət əməkdaşlığına xələl gətirmək məqsədi daşımır, həm də beynəlxalq geosiyasət və Çin-Avropa əməkdaşlığının həssas məsələlərinə toxunur. Daha da diqqət çəkən odur ki, Çin Xarici İşlər Nazirliyi 24 saat ərzində Brüsselə cavab verib və Çinin mövqeyini qısa şəkildə ifadə edib. Avropa İttifaqı niyə Çin banklarına qarşı birdən-birə sanksiyalar tətbiq edib? Böyük ehtimalla bu Vaşinqtonun Brüsselə təzyiqləri ilə bağlıdır. ABŞ özü də Çinə qarşı müxtəlif sanksiyalar tətbiq edib. Vaşinqton Rusiyadan neft alan Çin şirkətlərinə qarşı da sərt sanksiyaların tətbiqinə hazırlaşır.

Bir neçə KİV-in məlumatına görə, Avropa İttifaqı Çin-Rusiya sərhədində yerləşən Çin banklarını Rusiyanın hərbi sektoru ilə əməkdaşlıq şübhələrinə görə anti-Rusiya sanksiyalarının 18-ci paketinə daxil edib. KİV-in məlumatına görə, Avropa İttifaqı bankların Rusiyanın hərbi sənaye müəssisələrinin maraqları naminə fəaliyyətini dayandırdıqlarını sübut etsələr, altı ay ərzində onları sanksiyalar siyahısından çıxara bilər.

Əslində bu iki bankın əsas fəaliyyəti Çin-Rusiya sərhədində ticarət əməkdaşlığına dəstək verməkdir. Məlumatlardan göründüyü kimi, 2022-ci ildə Çin və Rusiya arasında ikitərəfli ticarətin həcmi illik müqayisədə 29,3% artaraq 190,27 milyard ABŞ dollarına çatıb. Banklar beynəlxalq ticarət qaydalarına riayət etməklə kənd təsərrüfatı, enerji və sənayedə regional ticarətə maliyyə dəstəyi verir. Pekin Avropa İttifaqının Çinin Rusiya ordusunu dəstəkləməsi ilə bağlı ittihamları əsassız adlandırıb.

Avropa İttifaqının bu addımının arxasında mürəkkəb siyasi motivlər dayanır. Avropa İttifaqı Rusiyanın tərəfdaşına qarşı sanksiyaları genişləndirməklə Ukraynaya dəstəyini nümayiş etdirməyə çalışır. Digər tərəfdən, ABŞ-ın son illərdə Çinin maliyyə sektoruna etdiyi təzyiqlərə göz yummaq çətindir. Avropa İttifaqının Çin banklarına tətbiq etdiyi sanksiyalar ABŞ-ın Çini cilovlamaq və Vaşinqtonla münasibətlərində daha çox siyasi təsir rıçaqları əldə etmək istəyi ilə bağlı ola bilər.

Çin Xarici İşlər Nazirliyi məhdudiyyətlərə dərhal cavab verib. Çin Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Lin Jian, Avropa İttifaqının Çin və Rusiya müəssisələri arasında əməkdaşlığı pozmamalı olduğunu açıq şəkildə bildirib və heç bir fakta əsaslanmadan Çin şirkətlərinin qanuni maraqlarına zərər vurmağı dayandırmağa çağırıb. Lin Jianın sözlərinə görə, Çin müəssisələrinin qanuni hüquq və maraqlarını möhkəm şəkildə qorumaq üçün lazımi tədbirlər görəcək.

Beləliklə, Rusiyanın Ukraynaya qarşı davam etdirdiyi işğalçı müharibə Çin iqtisadiyyatına da mənfi təsir edir. Buna baxmayaraq, Pekin Moskva ilə strateji tərəfdaşlıqdan imtina etmir.