Avropa İttifaqının Çinlə ticarət kəsiri artıb. Ticarət kəsirinin rekord həddə – 360 milyard avroya çatacağı proqnozlaşdırılır. Almaniya kansleri Fridrix Merts bu problemlə mübarizə aparmaq üçün yeni plan təklif edib. O, əvvəllər Yaponiyaya qarşı istifadə edilən və “Plaza Layihəsi” adlanan strategiyanı Çinə qarşı istifadə etməyi təklif edib. Bu, Qərbin 1980-ci illərdə Yaponiyaya qarşı istifadə etdiyi və bu ölkə üçün ağır böhrana səbəb olan ticarət müharibəsinə aiddir. 1985-ci ildə Qərb ölkələri ədalətli rəqabət apara bilmədikləri üçün “Plaza Layihəsi” ilə Yaponiyanın iqtisadiyyatını sarsıtdılar. Avropa ölkələri valyuta bazarlarına birgə təsir göstərərək Yaponiyanın pul vahidi olan yeni süni şəkildə şişirtmək barədə razılığa gəldilər. Nəticədə Yaponiya malları xaricdə daha az rəqabətli oldu. “Plaza Layihəsi” işə yaradı. Tokio ixracata dəyən zərbəni kompensasiya etmək üçün Mərkəzi Bank vasitəsilə iqtisadiyyatı fəal şəkildə stimullaşdırmağa başladı, faiz dərəcələrini aşağı saldılar, kreditlərin alınmasını asanlaşdırdılar və pul kütləsini artırdılar. Bu tədbirlər iqtisadi isinişməyə səbəb oldu.
İndi Çinə qarşı da oxşar tələdən istifadə etmək qərarına gəliblər. Ancaq iqtisadi ekspertlər Çinə qarşı eyni üsuldan istifadənin çətinliklərini vurğulayıblar. Yaponiya bazar qanunlarına uyğun hərəkət edir. Pekinin Çin milli valyutası üzərində isə kifayət sərt nəzarəti mövcuddur. Digər tərəfdən Almaniya Rusiyanın enerji resurslarından imtina etdiyi halda Çin qonşusunun bu resurslarından böyük həcmdə istifa edir. Bu səbəbdən Avropanın Çinlə iqtisadi mübarizədə uğur qazanacağına şübhə var.
Buna baxmayaraq, Almaniya kansleri Avropanın Çinlə iqtisadi sahədə mübarizəsinin davam etdirilməsi qənaətindədir. Fridrix Merts bugünlərdə Yaponiyaya səfər edərək, bu ölkə ilə nadir torpaq elementlərinin birgə istehsalı sahəsində razılaşma əldə edib. Çin ərazisindəki nadir torpaq elementlərinin ixracını məhdudlaşdırdığından, bu Almaniya və Yaponiya kimi ölkələrə problemlər yaradıb. Bu səbəbdən Berlin və Tokio alternativ bazarlar axtarmaq məcburiyyətindədirlər. Tokioda qəbul olunan birgə kommunikedə Çinin adı çəkilməsə də, vacib minerallara ixrac məhdudiyyətlərinin tətbiqinin iqtisadi təzyiq alətlərindən istifadədən ciddi narahatlıq ifadə edilib.
Çinin Avropadakı dəniz limanlarına nəzarət imkanları da Berlini narahat edir. Avropa ölkələrindəki iğtişaşlar sosial problemlərin dərinləşdiyini biruzə verdi. Sosial problemlərin həlli yolu gəlirlərin artırılması imkanlarından keçir.
Bu arada, Çin və Hindistan məhsullarını Avropaya çatdırmanın yolları uğrunda mübarizə aparırlar. Pekinin “bir kəmər, bir yol” təşəbbüsü, Yeni Dehlinin isə Hindistan-Yaxın Şərq-Avropa İqtisadi Dəhlizi (IMEC) xüsusilə maraqlı bir kontekst təqdim edir. Çin eyni marşrutların çoxunda limanlara, logistika infrastrukturuna və ticarət əlaqələrinə böyük sərmayələr qoyub. İnfrastruktur layihələri yalnız kapital və mühəndislikdən deyil, həm də siyasi sabitlikdən, tənzimləmə davamlılığından və hökumətlər arasında davamlı əməkdaşlıqdan asılıdır. Bu Avropada uzun müddət davam edən vətəndaş iğtişaşlarının poza biləcəyi şərtlərdir. Avropa Ittifaqı Çinin iqtisadi təsirini azaltmaq istəyərkən, Hindistanla ticarəti artırmağı hədəfləyir. Bu ilin yanvar ayında Hindistanla Avropa İttifaqı arasında genişmiqyaslı ticarət sazişi imzalanıb. Avropa İttifaqı 15 il ərzində Hindistana təxminən 90 milyard avro civarında əlavə investisiya yatırılmasını planlaşdırır. 2025-ci ildə Hindistanla Avropa İttifaqı arasında ticarətin həcmi 120 milyard avroya çatıb. Bununla da ABŞ-dan sonra Avropa İttifaqı Hindistanın mallar üzrə ikinci ən böyük ticarət tərəfdaşına çevrilib.
EN 
AZ 
RU 
TR