Category: Analyses

Rusiyanın Ukraynaya qarşı işğalçı müharibəni davam etdirməsi Pekini narahat etməyə başlayıb. Pekin Moskva ilə Kiyev arasında dialoqu bərpa etməyə çağırıb. Bu haqda Çinin BMT-dəki təmsilçisinin müavini Day Bin açıqlama verib. Çinli diplomat tərəfləri danışıqlara başlamaq üçün səmimi olmağa çağırıb.

Pekinin narahatlığı anlaşılandır. Çin müharibəyə neytral qaldığını bəyant etsə də, Pekinin Kremllə yaxınlığı Qərbdə ciddi suallar yaradıb. Amerikalı və avropalı diplomatlar çinli həmkarlarını xəbərdar ediblər ki, əgər Pekin Rusiyaya hərbi texnika göndərsə Çinə qarşı sanksiyalar qəbul olunacaq. Pekin Tehrandan fərqli olaraq Rusiyaya hələ ki, hərbi texnika verməyib. Buna baxmayaraq, Moskva Pekindən silah və hərbi texnika istəyib. Pekin Rusiya ilə strateji tərəfdaşlığı davam etdirməklə yanaşı Qərblə münasibətləri davam etdirmək istəyir. Ona görə də Pekin Ukraynada müharibənin qısa müddətdə bitməsini və ya danışıqlar yoluyla dayandırılmasını istəyir. Pekin Moskvaya və Kiyevə təkliflərini göndərib. Aydındır ki, tərəflər Pekinin təklifini qəbul etməyəcəklər. Rusiya işğalı rəsmiləşdirməyə çalışır. Ukrayna buna razılaşmayacaq.

Pekini narahat edən məsələlərdən biri də müharibənin atom elektrik stansiyalarına yaxın ərazilərdə davam etməsidir. Çin humanitar böhranın yaranmasından narahatdır. Pekin Ukraynada Zaporojye atom elektrik stansiyasının təhlükəsizliyinin artırılmasını tələb edib və bununla bağlı MAQATE-nin təşəbbüslərini dəstəkləyir. Pekin eyni zamanda əvəlkitək Qərbin Rusiyaya qarşı sanksiyalarını tənqid edir. Pekinin fikrincə, sanksiyalar böhranın daha da dərinləşməsinə şərait yaradır.

Beləliklə, Pekin müharibəyə görə hamını, o cümlədən Rusiyanı da tənqid edib. Bu tənqid Pekinə ona görə lazımdır ki, ABŞ-ın Çinə qarşı siyasəti sərtləşməsin. Buna baxmayaraq, “Wall Street Journal” dərgisində yayımlanan məqalədə, Çinin Rusiya ilə ticarət əlaqələrini artırdığı yazılıb. Bu o deməkdir ki, əslində Çin müharibədən yararlanaraq Rusiya ticarət əlaqərinin artmasından qazanc əldə edir. Çin Rusiya hərbi-sənaye kompleksi ilə də əməkdaşlığı genişləndirib. Bu arada, Rusiyanın Çinin Xarbin şəhərində yeni konsulluğu açılıb.

"Atlas" Research Center

“Böyük iyirmilərin” (G20) toplantısı martın 1-də Hindistanda olacaq və bir neçə gün çəkəcək. Liderlərdən əvvəl “böyük iyirmilərin” xarici işlər nazirləri görüşəcək və liderlərin mövzularını müəyyən edəcəklər. Dehli toplantıda Rusiyanın iştirakına çalışır. Rusiya prezidenti Vladimir Putinin “böyük iyirmilərin” toplantısında iştirakıyla bağlı durum bəlli deyil. Kreml sahibi hələ qərar verməyib.

Vladimir Putin “böyük iyirmilərin” toplantısında iştirak edərsə, iki durumla üzləşəcək. Birincisi, Putin toplantıda iştirak edəcəyi halda bəzi ölkələrin liderləri Hindistandakı toplantıdan imtina edə bilər. Onlar Putinlə eyni masada oturmaq istəməyə bilərlər. İkincisi, Putin Hindistanda çox az sayda ikili görüş keçirəcək. Bu iki səbəbdən Putin toplantıya qatılıb-qatılmayacağıyla bağlı hələ qərar verməyib. Ancaq Putin Qərb liderlərinin acığına Hindistandakı toplantıda iştirak edərsə bununla göstərəcək ki, dünyadan izolə edilməyib və onun əlini sıxmaq istəyən liderlər var.

Bundan əvvəl İndoneziyada “böyük iyirmilərin” toplantısında gərginlik yaşanmışdı. Qərb ölkələri toplantıda Rusiyanın Ukraynaya qarşı işğalçı müharibəsinə qarşı sənəd qəbul etməyə çalışdılar. Ancaq “böyük iyirmilərin” Rusiya ilə sıx münasibətləri olan dövlət liderlərinin bir qrupu bunun əleyhinə çıxdılar. Qərb dövlətlərinin liderləri bu dəfəki “böyük iyirmilərin” toplantısında Rusiya əleyhinə hər hansı sənədin qəbuluna çalışmayacaqlarını bildiriblər. Çünki bu mənasızdır. Rusiya Ukraynaya qarşı işğalçı müharibəni dayandırmaq fikrində deyil. Qərb liderləri isə Kremllə danışıqların nəticəsiz qaldığını anlayaraq Ukraynaya hərbi texnika yardımını artırıblar. Ona görə də Hindistandakı toplantıda Rusiya-Ukrayna müharibəsi müzakirə olunmayacaq.

“Böyük iyirmilərin” Hindistandakı toplantısında üçüncü dünya ölkələrinin borc məsələsi, ərzaq təhlükəsizliyi, koronavirusla mübarizə, iqlim dəyişikliyi kimi mövzular müzakirə olunacaq. G20 ölkələrindən başqa toplantıda – Banqladeş, Misir, İspaniya, Mavrikiy, Nigeriya, Niderland, Oman, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Sinqapurun rəhbərləri də dəvət olunub.

"Atlas" Research Center

Vaşinqton Dehli ilə əlaqələri genişləndirməyə çalışır. ABŞ prezidentinin milli təhlükəsizlik məsələləri üzrə müşaviri Cek Sallivanla Hindistan baş nazirinin təhlükəsizlik müşaviri Adcit Dovalla Vaşinqtonda keçirilən görüşündə hərbi əməkdaşlığını genişləndiriməsi yolları müzakirə olunub. Tərəflər super bilgisayarlar və yüksək texnologiyalar sahələrində əlaqələrin genişlədirilməsini vacib olduğunu bildiriblər. ABŞ prezidenti Co Bayden və Hindistanın baş naziri baş nazir Narendra Modi daha əvvəl bu barədə razılığa gəliblər.

“New York Times” qəzetində yayımlanan məqalədə Ağ Evin vaxtilə bu sahələrdə Çinlə əməkdaşlığa üstünlük verdiyi yazılıb. Həmin dövr geridə qalıb. Hazırda Çin və ABŞ yüksək texnologiyalar sahəsində rəqib ölkələrdir. Vaşinqton müxtəlif texnologiyaların istehsalında liderliyi Çindən Hindistana keçməsinə çalışır. Bu asan olmayacaq. Çin yarımkeçiricilərin istehsalında liderliyini qoruyur. Digər tərəfdən Çin az qala dünyanın yarısına 5G texnologiyalarını ixrac edir. Çini bu sahədə sıxışdırmaq çətin olacaq.

Buna baxmayaraq, ABŞ-ın böyük şirkətləri Çindən Hindistana və Vyetnama köçməyə başlayıblar. Ancaq həmin şirkətlər bəzi problemlərlə üzləşiblər. Hindistanda və Vyetnamda istehsalı artırmaq üçün müasir infrastruktur yaradılmalıdır, şirkətlər bürokratik əngəllərlə üzləşməməlidirlər.

ABŞ süni intellektin yaradılması çalışmalarında da Hindistanla əlaqələri genişləndirməyə çalışır. Bundan başqa iki ölkə hərbi texnika üçün birgə mühərrik istehsalına başlamağı nəzərdə tuturlar. Bu işə Amerikanın məşhur “General Electric” şirkəti cəlb olunacaq. ABŞ Hindistan vətəndaşlarınz tətbiq etdiyi viza sistemini yumşaltmalıdır. Çünki hazırki məhdudiyyətlə proqram tərtibatçısı olan hindlilər ABŞ-da çalışa bilmirlər.

Vaşinqton Dehli ilə hərbi əməkdaşlığın qarşılığında Hindistanın Rusiyadan hərbi texnika alışını azaltmasını istəyir. Bunun üçün Hindistan-ABŞ hərbi əməkdaşlığı o səviyyədə genişlənməlidir ki, Dehli eyni adlı hərbi texnikanı ABŞ-dan ala bilsin. Hindistan mikro çiplərin istehsalı məsələsində Amerikadan dəstək gözləyir.

"Atlas" Research Center

Iranian President Ibrahim Raisi visited China and met with the country's leader, Xi Jinping. During the visit, 20 cooperation agreements were signed between the two countries. Agreements cover different areas. This range includes areas such as crisis management, tourism, communication and information technology, agriculture, health, media, sports and cultural heritage protection. In other words, there is no field left without agreement on cooperation.

Tehran attaches special importance to cooperation with Beijing. Ibrahim Raisi's visit to China is the first official visit of an Iranian leader to this country in the last 20 years. Western sanctions push Iran to expand economic cooperation with China. In 2022, the volume of exports from Iran to China increased by 581 TP2T and exceeded 14 billion dollars. China is the first importer of Iranian goods. China is the second exporter of goods to Iran.

Thus, Iran's dependence on China has increased. Iran sells its oil to China at a cheap price. Because Iran's access to other markets is limited. Beijing also uses this to buy Iranian oil at a cheap price. Beijing also buys cheap gas from Russia, which is under sanctions. Because, like Iran, Russia cannot sell its gas to other countries due to sanctions.

The biggest agreement between Iran and China was signed in 2021. According to this agreement, China will invest 400 billion dollars in Iran for 25 years. But Beijing may not fulfill this promise. It depends on the events that will take place around Iran. For example, if a war breaks out between Israel and Iran, Beijing will have to change its plans. Iran's efforts to enrich uranium raise questions not only in the West but also in China. Some of China's steps raise questions in Tehran. For example, Chinese leader Xi Jinping visited Saudi Arabia, Iran's rival in the region, in recent months. The Chinese leader met not only with the Saudi king, but also with several Arab leaders in this country. In order not to waste time on the Chinese leader's separate visit to Arab countries, a Sino-Arab summit was held in the capital of Saudi Arabia. Arab countries are trying to expand cooperation with China. Beijing is also interested in this.

Tehran is worried about the extent to which China-Arab cooperation will develop. Therefore, despite Beijing's promises to Tehran regarding cooperation and the signed memorandums, the course of Sino-Iranian relations may be different. There are those in Tehran who say that an alliance with China could be dangerous for Iran.

"Atlas" Research Center

Valentina Matviyenko, Chairman of the Russian Federation Council, who met with a group of Azerbaijani MPs, including the Speaker of the Milli Majlis, Sahiba Gafarova in Moscow, praised the development of relations between the two countries and made an interesting proposal: "The opening of the Consulate General of Russia in Azerbaijan would be a clear example of alliance." In other words, Matviyenko wanted to say that "let the consulate general be opened, our partnership will become stronger." Is this possible?

Before Valentina Matviyenko, owner Gafarova met with the Chairman of the Russian State Duma Vyacheslav Volodin. He also praised bilateral relations and warned Yerevan, which is trying to replace Russia with the West, with these words: "Those who make statements in the direction of European institutions will simply lose their country." Any acute issue or conflict situation will not be resolved with the participation of the European Parliament and PACE. Therefore, those who want to involve the European Parliament and PACE should think 10 times and measure how it will end in the example of Ukraine, Yugoslavia and other countries. Anyone who wants peace, who wants to solve the situation, should not only stay away from these quasi-parliaments - be it PACE or the European Parliament, but also clearly understand that their participation will aggravate the situation and create more and more problems. If they do that, then they should be responsible for the consequences."

This time, through Vyacheslav Volodin, the Kremlin has shown that it is dissatisfied with the policy of Armenian Prime Minister Nikol Pashinyan. Pashinyan's invitation to the European Union, including French observers, to the contact zone with Azerbaijan is against Russia's regional interests. This course is in the interests of Azerbaijan.

Nevertheless, Russia's desire to open a consulate general in Azerbaijan should be seriously investigated. Most likely, Moscow wants to open the consulate general in Ganja, the second largest city of Azerbaijan. Russia does not want to lag behind Turkey, which has a consulate general in Ganja. It is unlikely that official Baku will allow Russia to open a consular general service in Azerbaijan in a short period of time. Russia, through its agency network, once used Ganja for the purpose of rebellion. This was a lesson for us. Therefore, there is no need to rush. Although the Kremlin calls Azerbaijan a partner, it supports separatism in the region, calls the leaders of the Karabakh separatists to Moscow and gives them instructions that are unknown to us. This is Russia's policy that is not pleasant to Azerbaijan. Such a message can be sent to Moscow that as soon as the Russian military contingent leaves Karabakh in 2025, a positive decision will be made regarding the opening of the consulate general in Azerbaijan. In other words, the opening of the consulate general should be connected with the departure of the military contingent from Azerbaijan.

"Atlas" Research Center

A meeting was held in Moscow on February 8 with the participation of high-ranking officials and diplomats of countries neighboring Afghanistan. The situation in Afghanistan and possible threats from this country to the region were discussed at the meeting. Russia was represented at the meeting by the Chairman of the Security Council Nikolay Patrushev.

Speaking at the meeting, the representatives of Russia and Iran criticized the US as usual for the situation in Afghanistan. According to their logic, the US military intervention in Afghanistan in the early 2000s and the inability to establish law and order in this country led to the current difficult situation. At the meeting, the Chinese and Indian representatives did not criticize the United States for the difficult situation in Afghanistan, as did the Russian and Iranian representatives. Beijing and Delhi distance themselves from Moscow's anti-Western policies. It is interesting that the Taliban, which controls this country, was not represented at the meeting about Afghanistan.

After capturing the capital city of Kabul, the Taliban is trying to regain its legitimacy in the international world. But there is no result yet. The UN also has no decision to recognize the Taliban as the legitimate government of Afghanistan.

Security problems in Afghanistan have not been solved. The concerns of the Central Asian countries, India and Pakistan, which are neighbors of Afghanistan, have not decreased. Afghanistan's economic and social problems have not been solved, the situation in the field of human rights is severe, women's rights are violated, women's opportunities to work and study are limited. Doubts remain that the Taliban movement has severed ties with the terrorist group "Al-Qaeda". According to the analysis of the World Bank, about 70 percent of the population of Afghanistan cannot buy the necessary food products. 90 percent of the population has limited access to medical services.

The Taliban is trying to get financial help from outside. About 9 billion dollars of Afghanistan's funds have been frozen in US banks. Washington does not want to give this money to the Taliban.

Pakistan and India have interests in Afghanistan. Both countries also compete with each other regarding Afghanistan. There are other armed groups in Afghanistan. Afghanistan had positive relations with India until the Taliban took over. Despite this, India continues to send humanitarian aid to Afghans. In this sense, the Taliban has not given up relations with Delhi. Taliban leaders do not express strong views on India. India has spent 3 billion dollars on various economic and social projects in Afghanistan. The Taliban want Delhi to continue these projects.

Pakistan has also provided financial support to Afghanistan for many years. The Taliban as a movement originated and consolidated on the territory of Pakistan. Despite this, the current leadership of the Taliban does not want to depend on Pakistan, they are trying to have an equal partnership. For example, the Taliban does not intervene in the dispute between India and Pakistan, and does not express a position on Kashmir. Pakistan's army and police are fighting radical groups inside the country. The Taliban leadership emphasizes that it has no connection with those groups. After the Taliban captured the capital Kabul, there is no tension in the relations with the USA and other Western countries. The West does not engage with the Taliban.

Before the Taliban took over Kabul, the former governments of Afghanistan had close ties with Azerbaijan. He helped Azerbaijan to Afghanistan and created conditions for Afghan officials to participate in courses in Baku. After the Taliban seized power, these relations were severed. On the other hand, the Taliban does not have any desire from Azerbaijan.

"Atlas" Research Center

Various circles of the United States consider the scenario of war with China to be realistic. There are those who believe that this will happen in 2025. Among the American congressmen, there are not a few who consider the possibility of war to be high. Republican congressmen consider current President Joe Biden as a weak leader to go to war with China. They think Biden is soft on Beijing. The White House does not react to these possibilities. In Beijing, they regard such possibilities as provocations.

Why is the possibility of collision in 2025 proposed?

Presidential elections will be held in the USA and Taiwan in 2024. Some in Washington believe that Chinese leader Xi Jinping will try to use the vacuum to increase pressure. The US presidential campaign and inauguration will take time. Beijing will take decisive steps on Taiwan until the new president of the United States takes office.

Chinese experts responded to the war scenarios through articles in the English-language Global Times newspaper published in China. Chinese experts said that the political circles in Washington deliberately strained the relations between the two countries. Mao Ning, the representative of the Chinese Foreign Ministry, also categorically rejected the views of Beijing about starting a war in Washington.

In Washington and European capitals, China's rapprochement with Russia has also increased. Tokyo is also beautiful. Japanese Prime Minister Fumio Kisido expressed concern about the increase in Chinese-Russian military exercises near the coast of Japan in his meeting with NATO Secretary General Jens Stoltenberg. The NATO Secretary General assessed China's growing military activity in the Asian region as a threat.

There are those who think differently. For example The head of the Munich Security Conference, Christoph Heusgen, believes that the Kremlin will lose China's support if Putin uses nuclear weapons. He thinks that Putin will be alone without China. Therefore, Putin will refrain from using nuclear weapons.

"Atlas" Research Center

İranın devrilmiş şahının oğlu Rza Pəhləvi yenə fəallaşıb. O Vaşinqtonda İran rejiminə müxalif olan qüvvələri bir araya toplamağa çalışır. Dünyanın müxtəlif ölkələrinə səpələnən şah tərəfdarları Rza Pəhləvinin xeyrinə imza kampaniyası təşkil ediblər. Rza Pəhləvi hakimiyyətə iddia etmədiyini vurğulasa da, İranda keçid hökuməti yaradıb azad və demokratik seçki keçirə biləcəyi qənaətindədir. Yəqin şahın oğlu hesab edir ki, 1979-cü il inqilabında Xomeyni sığınacaq tapdığı Parisdən Tehrana qalib kimi qayıtdığı kimi o da bu ssenari ilə İranın paytaxtına qayıda bilər.

Rza Pəhləvinin atası da hakimiyyətdə olduğu illərdə yağlı vədlər verir, İranın inkişafını sürətləndirəcəyini bildirirdi. Nəticə bugünkü İrandır. Şahın oğlu düşünür ki, İranda rejimə qarşı mübarizəyə rəhbərlik edə bilər. Məsələ burasındadır ki, İrandakı etiraz xaotikdir, müxtəlif şəhərlərdə küçələrə çıxanların təşkilatı və liderləri yoxdur. Bu mümkün də deyil, rejim etirazı təşkil edən təşkilatı və lideri dərhal məhv edər. Şahın oğlu bu vəziyyətdə hərəkata xaricdən rəhbərlik edəcəyini planlaşdırır. Ancaq kürd qrupları çıxmaq şərtilə İrandakı digər etnik qrupların Pəvləhi sülaləsinə inamı yoxdur. Fars millətçiliyi baxımından Pəhləvi sülaləsinin indiki rejimdən fərqi yoxdur.

Pəhləvi və indiki rejimin azərbaycanlılara münasibəti oxşardır. Azərbaycanlıların assimliyasiyası və sıxışdırılması siyasəti Pəhləvi sülaləsinin hakimiyyəti gəldiyi illərdən başlayıb, indikilər davam etdirir. Bu səbəbdən Qərb ölkələrindəki güney azərbaycanlı fəalların Rza Pəhləvi ilə eyni platformada yer alması çətin görünür. Əlbəttə, rejimin dəyişdirilməsi və keçid hökumətinin formalaşdırılması ideyası pis deyil. Ancaq Rza Pəhləvi İranın gələcək quruluşu və ən böyük etnik qrup olan azərbaycanlılara hansı haqlar verəcəyi mövzularına toxunmur. Vəd verilsə belə yerinə yetirləcəyinə zəmanət yoxdur. İndiki rejim də hakimiyyətə yiyələnə kimi xeyli vəd vermişdi, islamçılar vədlərini unutmaqla yanaşı şahın devrilməsində rol oynayanları qısa zamanda neytrallaşdırdılar. Ona görə də haqları uğrunda mübarizə aparan azərbaycanlılar indiki rejimdən narazı olduqları kimi şahın Amerikadakı oğlunun arxasınca getməyə də üstünlük verməyəcəklər. Güneyli fəallar rejimə qarşı mübarizədə optimal yol axtarışındadırlar.

"Atlas" Research Center

Qərb mətbuatında beynəlxalq aləmə 2023-cü ildə problem yaradacaq münaqişələr barədə məqalələrin sayı artıb. Bu münaqişələrdən biri kimi Çin-Hindistan sərhədində gərginliyin artacağı da göstərilib. Müxtəlif illərdə Çin-Hindistan sərhədində toqquşmalar olub. Bu toqquşmalar sırasında hər iki tərəf itki veriblər. Sərhədin dağlıq hissəsi ən gərgin bölgələrdəndir.

Hindistanda hesab edirlər ki, iki ölkə sərhədçiləri arasında Himalay bölgəsində yenidən toqquşma ehtimalı var. Çin sərhədin bu hissəsində hərbi varlığını gücləndirir, sərhədə dağ yolları inşa edir. Hindistanda hazırlanan hesabatlarda toqquşmaların intensivləşəcəyi proqnozlaşdırılır.

Bu toqquşmalar zamanı Çin hərbçilərin irəliləyə biləcəyi vurğulanıb. Çin sərhədin dağlıq hissəsini Hindistanın içərilərinə doğru çəkməyə çalışır. Sərhədin dağlıq hissəsələri bufer bölgə sayılır.

Çin-Hindistan sərhədinin uzunluğu 3 min 500 kilometrə yaxındır. Sərhədin dağlıq hissəsindəki mübahisə 1950-ci illərdən davam edir. 2020-ci ilin yay aylarında toqquşma zamanı 24 hərbçi həlak olub. Gərginliyin artmaması üçün hər iki ölkənin hərbçiləri və diplomatları şifahi razılıq əldə ediblər. Ancaq şifahi razılaşma müvəqqətidir. Təsadüfi deyil ki, iki il sonra sərhəddə yeni toqquşma baş verib. Doğrudur, bu zaman tərəflər itki verməyiblər, ancaq münaqişənin gələcək illərdə davam edəcəyi qorxusu var.

Maraqlıdır ki, Çin və Hindistan müxtəlif platformalarda əməkdaşlıq edirlər. Misal üçün Çin və Hindistan həm Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının, həm də BRİKS-in (Braziliya, Rusiya, Hindistan, Çin və Cənubi Afrika Respublikası) üzvləridirlər. Buna baxmayaraq, Hindistanda min nəfər arasında aparılan sorğu zamanı 43 faiz hindlinin ölkələri üçün Çini ən böyük təhlükə kimi qiymətləndiriblər.

"Atlas" Research Center

Ermənistanın xarici işlər naziri Ararat Mirzoyan səfər etdiyi Berlində bildirib ki, Bakı İrəvana sülh müqaviləsi ilə bağlı yeni təkliflər göndərib və indi Ermənistan hakimiyyəti onlara baxır. Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi ötən ilin mart ayında da İrəvana 5 baza prinsipinə əsaslanan təkiflərini göndərmişdi. Həmin təklifləri xatırlayaq:

1. Dövlətlərin bir-birlərinin suverenliyi, ərazi bütövlüyü, beynəlxalq sərhədlərinin toxunulmazlığı və siyasi müstəqilliyini qarşılıqlı şəkildə tanıması;

2.Dövlətlərin bir-birlərinə qarşı ərazi iddialarının olmamasının qarşılıqlı təsdiqi və gələcəkdə belə bir iddianın qaldırılmayacağına dair hüquqi öhdəliyin götürülməsi;

3.Dövlətlərarası münasibətlərdə bir-birlərinin təhlükəsizliyinə hədə törətməkdən, siyasi müstəqillik və ərazi bütövlüyünə qarşı hədə və gücdən istifadə etməkdən, habelə BMT Nizamnaməsinin məqsədlərinə uyğun olmayan digər hallardan çəkinmək;

4.Dövlət sərhədinin delimitasiyası və demarkasiyası, diplomatik münasibətlərin qurulması;

5. Nəqliyyat və kommunikasiyaların açılışı, digər müvafiq kommunikasiyaların qurulması və qarşılıqlı maraq doğuran digər sahələrdə əməkdaşlığın qurulması.

Rəsmi Bakının göndərdiyi yeni təkliflər də böyük ehtimalla bu 5 baza prinsipinə əsaslanıb.Bu təkiflərə kiçik əlavələrin olunması istisna deyil. Bu əlavələr 5 baza prinsipinin mahiyyətini dəyişdirməyib. Ötən il İrəvan bu təkiflərə müsbət cavab vermədi və bununla özünə ziyan etdi. Çünki İrəvan təklifləri qəbul etmədiyini bildirdikdən təxminən 6 ay sonra iki ölkənin təmas xəttində döyüşlər baş verdi və Azərbaycan ordusu strateji yüksəklikləri ələ keçirməklə mövqelərini gücləndirdi. Ermənistan hakimiyyətinə yeni bir şans verilir. Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan onsuz da etiraf edib ki, Qarabağ yükünü daşıya bilmir. Paşinyan Bakının yeni təkiflərini qəbul edərsə, bölgə sülhə yaxınlaşar və real əməkdaşlıq başlayar. Paşinyanın Bakının təkliflərini qəbul etməyə heç nə mane olmur. “Qarabağ klanı”nın timsalında Ermənistan müxalifəti zəifdir, lidersizdir. Buna baxmayaraq, Nikol Paşinyanın ötən dəfə olduğu kimi rəsmi Bakının təkiflərinə özünün məntiqsiz təkliflərini əlavə etməsi ehtimalı yüksəkdir. Belə olan halda yenə nəticə əldə olunmayacaq.

“Atlas” Araşdırmalar Mərkəzi